Conventies
De Staymanconventie
De Staymanconventie gebruikt een 2♣-bijbod op de 1SA-opening van partner om te weten te komen of de openaar een hoge vierkaart heeft. De antwoorder gebruikt Stayman met een eigen hoge vierkaart, in de hoop een fit in harten of schoppen te vinden, want een troefcontract met een fit speelt vaak beter dan sans atout. Bijna elk paar heeft Stayman op de systeemkaart staan.
Hoe de Staymanconventie werkt
De openaar heeft drie antwoorden op 2♣: 2♥, 2♠ of 2♦. Met beide hoge kleuren biedt de openaar eerst 2♥, en de antwoorder kan de schoppenfit in de volgende ronde nog steeds vinden. Daarna kiest de antwoorder het contract of inviteert hij voor de manche, en hij weet dan of er een 4-4-fit in een hoge kleur is.
Wanneer bied je Stayman?
De gebruikelijke voorwaarden zijn een hoge vierkaart en minstens inviterende kracht: ongeveer 8 punten tegenover een 1SA-opening van 15 tot 17, of 11 tegenover de zwakke SA van 12 tot 14 punten zoals die in Acol gespeeld wordt. Met een zwakkere hand is er meestal geen manche te vinden, dus pas je op 1SA of gebruik je een transfer als je een hoge vijfkaart hebt (zie Jacoby-transfers).
- Met 4-4 in de hoge kleuren en 8 punten of meer bied je 2♣, en je vindt elke 4-4-fit.
- Een hand met één hoge vierkaart en 8 punten of meer biedt ook 2♣, en biedt daarna sans atout als de openaar de andere hoge kleur noemt of 2♦ biedt.
- Ook vijf schoppen en vier harten met manchekracht beginnen met 2♣. Ontkent de openaar een hoge vierkaart, spring dan naar 3♠ om de vijfkaart te tonen.
- Een hoge vijfkaart zonder vierkaart in de andere hoge kleur vraagt om een transfer in plaats van Stayman.
- Met een 4-3-3-3-verdeling en een hoge vierkaart slaan veel experts Stayman over en bieden ze meteen sans atout. De vlakke hand heeft geen aftroefwaarde, dus de fit in de hoge kleur levert weinig op, en je geeft de tegenspelers minder informatie.
De antwoorden van de openaar en het tweede bijbod
Het antwoord van de openaar ligt vast: 2♦ zonder hoge vierkaart, 2♥ met vier harten (of de openaar nu ook vier schoppen heeft of niet), 2♠ met vier schoppen en minder dan vier harten. De openaar toont op dit moment geen kracht. De betekenis zit in het tweede bod van de antwoorder.
| De openaar bood | De antwoorder biedt | Betekenis |
|---|---|---|
| 2♥ of 2♠ | Verhoging naar 3 | Inviterend met fit. De openaar past met een minimum en biedt de manche met een maximum |
| 2♥ of 2♠ | Verhoging naar 4 | Manchekracht met fit |
| Elk | 2SA | Inviterend, geen fit. De openaar past met een minimum en biedt 3SA met een maximum |
| Elk | 3SA | Manchekracht, geen fit |
| 2♦ | 3♥ of 3♠ | Mancheforcing met vijf kaarten in de geboden hoge kleur en vier in de andere |
| 2♦ | 2♥ | Zwak met beide hoge kleuren, de openaar past of corrigeert naar 2♠ (sommige paren spelen het als inviterend met vijf harten) |
Biedt de openaar 2♥ en gaat de antwoorder verder met 2SA of 3SA, dan moet de antwoorder vier schoppen hebben, want Stayman beloofde een hoge kleur en dat was niet harten. Een openaar met beide hoge kleuren corrigeert nu: op 2SA naar 3♠ of 4♠, afhankelijk van zijn kracht, en op 3SA naar 4♠.
Voorbeeldhanden met Stayman
Garbage Stayman
Stayman kan ook een zwakke hand redden. Neem ♠B853 ♥V962 ♦108642 en een renonce klaveren. Dat zijn 3 punten, en 1SA gaat waarschijnlijk down. Bied 2♣ en pas op elk antwoord. Het antwoord van de openaar is altijd een kleur waarin jij minstens vier kaarten hebt, dus je hebt het contract verbeterd. Een zwakke hand met 4-4 in de hoge kleuren maar zonder de ruitenlengte om 2♦ te spelen, biedt op 2♦ in plaats daarvan 2♥. De openaar past of corrigeert naar 2♠ en kiest zo de langste hoge kleur.
Puppet Stayman
**Puppet Stayman** vraagt naar hoge vijfkaarten en naar hoge vierkaarten. De meeste paren spelen het als 3♣ op een 2SA-opening, en sommige gebruiken het ook als 2♣ op 1SA, in beide gevallen wanneer de SA-opening een hoge vijfkaart kan bevatten. De openaar biedt 3♦ met minstens één hoge vierkaart, biedt een hoge vijfkaart direct, en biedt 3SA zonder een van beide. Na 3♦ noemt de antwoorder de hoge kleur die hij niet heeft. Dat lijkt omgekeerd, maar zo kan de openaar de 4-4-fit als eerste bieden en leider worden: de sterke hand blijft verborgen en speelt in de eerste slag als laatste.
De conventie bestaat omdat veel spelers tegenwoordig 2SA openen met een hoge vijfkaart, en een groeiend aantal ook een evenwichtige hand van 15 tot 17 punten met een hoge vijfkaart 1SA opent. Gewone Stayman kan op die handen geen 5-3-fit in een hoge kleur vinden, want een antwoorder met driekaartsteun kan op geen enkele manier naar een vijfde kaart vragen.
Veelgemaakte fouten en varianten
- Stayman bieden zonder hoge vierkaart. Er valt niets te vinden, dus bied meteen sans atout.
- Vergeten dat Stayman een hoge kleur beloofde. Biedt de antwoorder sans atout na het 2♥-antwoord van de openaar, dan mag een openaar met vier schoppen niet passen in een contract waarbij een 4-4-schoppenfit gemist kan worden.
- Kracht tonen met het antwoord. Het antwoord van de openaar beschrijft alleen de verdeling. Een openaar met 17 punten biedt nog steeds gewoon 2♥ of 2♠, en beslist pas over de manche na de invite van de antwoorder.
- Stayman gebruiken na een volgbod. Volgen de tegenstanders op 1SA, dan geldt Stayman niet meer. Een cuebid in hun kleur neemt die taak over (zie Lebensohl). Na een doublet op 1SA houden de meeste paren Stayman aan.
De meeste paren die iets aan Stayman toevoegen, kiezen Smolen. Op 2♦ springt een antwoorder met vijf-vier in de hoge kleuren en manchekracht in de vierkaart in plaats van in de vijfkaart, zodat de openaar met driekaartsteun de leider wordt. Puppet Stayman, hierboven beschreven, vraagt ook naar hoge vijfkaarten. Forcing Stayman maakt 2♣ forcing tot 2SA, waardoor garbage Stayman niet meer kan. Op een 2SA-opening werkt hetzelfde idee een niveau hoger, met 3♣ als vraag naar een hoge kleur. Stayman hoort bij de Standard American Yellow Card, en veel paren maken hun bijboden op 1SA compleet met Texas-transfers.
De volledige Staymanboom
De boom hieronder toont Stayman met de inviterende, mancheforcing en garbage-takken, met elk antwoord en elk vervolg.
De conventie wordt uit de bibliotheek geladen.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op wat lezers het vaakst vragen.
- Wat is de Staymanconventie bij bridge?
- Stayman is een kunstmatig 2♣-bod op de 1SA-opening van partner, waarmee je vraagt of de openaar vier harten of vier schoppen heeft. Het bod heeft niets met klaveren te maken. De openaar biedt 2♥ of 2♠ met een hoge vierkaart en 2♦ zonder, en op een 2SA-opening stel je dezelfde vraag met 3♣.
- Hoeveel punten heb je nodig om Stayman te bieden?
- Meestal 8 of meer tegenover een 1SA-opening van 15 tot 17 punten, genoeg om de manche te inviteren. Zwakkere handen kunnen garbage Stayman gebruiken als ze op elk antwoord kunnen passen.
- Wat biedt de openaar met beide hoge kleuren na Stayman?
- De openaar biedt eerst 2♥. Biedt de antwoorder daarna sans atout, waarmee hij vier schoppen toont, dan corrigeert de openaar naar schoppen.
- Wat is garbage Stayman?
- Garbage Stayman is Stayman op een zwakke hand die kort is in klaveren, zoals 4-4-5-0, met het plan om op elk bod van de openaar te passen. Elk antwoord komt terecht in een kleur waarin de antwoorder minstens vier kaarten heeft.
- Wat is Puppet Stayman?
- Puppet Stayman is een versie van Stayman, meestal gespeeld als 3♣ op 2SA, die de openaar naar een hoge vijfkaart vraagt en ook naar een hoge vierkaart. De openaar toont een hoge vijfkaart door die te bieden, en dat is belangrijk als de SA-opening er een kan verbergen. Paren die het spelen, hebben volledige afspraken over het vervolg nodig, want dat verschilt van gewone Stayman.
- Wat is Checkback Stayman?
- Checkback Stayman is een kunstmatig 2♣ van de antwoorder nadat de openaar 1SA herbiedt, zoals in 1♦ - 1♠ - 1SA - 2♣. Het vraagt de openaar om driekaartsteun voor de hoge kleur van de antwoorder of vier kaarten in de andere hoge kleur te tonen. Het doet hetzelfde werk als new minor forcing, maar gebruikt altijd klaveren, welke lage kleur er ook geopend werd.
- Wie heeft de Staymanconventie bedacht?
- Het idee kwam van George Rapée. Zijn partner Sam Stayman beschreef de conventie in juni 1945 in The Bridge World, en de conventie kreeg zijn naam. In Groot-Brittannië had Jack Marx in 1939 een vergelijkbaar 2♣-bod uitgewerkt, maar door de oorlog werd de publicatie uitgesteld.
- Bestaat er een overzicht van Stayman?
- De biedboom en de tabel met de tweede biedingen van de antwoorder op deze pagina beslaan de hele conventie, en je kunt ze afdrukken als overzicht. Voor Stayman samen met de rest van een standaardsysteem op één pagina, zie het biedoverzicht.
Oefenen: Stayman
Acht korte vragen over wat je net gelezen hebt. Wil je langer oefenen, bied dan honderd handen of doe de quiz met honderd vragen.
