Het doublet bij bridge
Elke bridgespeler leert het doublet in de eerste lessen kennen en komt er daarna nog jarenlang nieuwe vormen van tegen. Hetzelfde woord kan partner vragen een kleur te kiezen, de tegenstanders waarschuwen dat ze down gaan, of partner vertellen waarmee hij moet uitkomen. Weten welke betekenis partner bedoelde, en wat je doet als iemand redoubleert, scheelt veel punten.
De twee families van doubletten
Volgens de Spelregels voor wedstrijdbridge (artikel 19) mag een speler alleen het laatste bod doubleren, dat bod moet van een tegenstander komen, en tussen dat bod en het doublet mogen alleen passen staan. Biedt iemand daarna opnieuw, dan vervalt het doublet. Blijft het doublet staan tot het einde van het bieden, dan wordt het contract gedoubleerd gespeeld en gaat elke score ervoor omhoog, of de leider het contract nu maakt of niet.
Wat het doublet over de hand van de doubleerder zegt, is een kwestie van afspraak, en bijna elk doublet valt in een van twee groepen.
- Strafdoubletten zeggen dat je verwacht dat het contract down gaat en dat je de grotere straf wilt. Van partner wordt verwacht dat hij past, tenzij zijn hand heel ongeschikt is om tegen te spelen.
- Doubletten van het informatietype vragen partner te bieden. Ze tonen kracht en lengte in de kleuren die nog niemand geboden heeft, of een andere afgesproken boodschap, en partner past alleen met een sterk bezit in de kleur van de tegenstanders. Het informatiedoublet, het negatieve doublet, het teruggekaatste doublet en het supportdoublet horen allemaal hier.
Een derde, kleinere groep is het uitkomstdoublet. Technisch is het een strafdoublet, want partner wordt geacht te passen, maar de echte boodschap is met welke kleur hij moet uitkomen.
Hoe je weet welk doublet partner gaf
De bieding zelf vertelt het je niet. Je leidt het af uit het biedverloop tot dan toe, met regels die de meeste paren delen:
- 1.Een doublet van een opening in een kleur op laag niveau, voordat jullie geboden hebben, is informatief.
- 2.Een doublet van een natuurlijke 1SA-opening is voor straf, tenzij je een verdediging speelt die het een andere betekenis geeft.
- 3.Hebben jullie geopend, een volgbod gedaan of gedoubleerd, dan is een doublet op laag niveau van een kleur die de tegenstanders boden meestal ook informatief (negatief, teruggekaatst of support), tot het niveau dat je hebt afgesproken.
- 4.Een doublet van een manche die de tegenstanders vrijwillig boden, is voor straf. Een doublet van een vrijwillig geboden slem door de speler die niet uitkomt, vraagt om een ongewone uitkomst.
- 5.Een doublet van een kunstmatig bod, zoals Stayman of een cuebid, toont de geboden kleur en vraagt om die uitkomst.
- 6.Een doublet van een SA-contract dat de tegenstanders kozen, of van een kleur nadat je je hand al getoond hebt, neigt naar straf.
Dit zijn uitgangspunten, en aan de randen verschillen de paren. De gebruikelijke bron van rampen is een doublet op 3- of 4-niveau in een competitief biedverloop, dat het ene paar als straf leest en het andere als "ik heb waarden, doe iets verstandigs". Spreek de gevallen op hoog niveau met je partner af voordat ze voorkomen, en zet de grens van je informatiedoubletten op de systeemkaart.
Alle doubletten in één overzicht
De tabel noemt de doubletten die je op een clubavond tegenkomt. Biedingen van de tegenstanders staan tussen haakjes.
| Doublet | Typisch biedverloop | Wat het toont | Meer lezen |
|---|---|---|---|
| Informatief | (1♥) - X | Openingskracht, steun voor de ongeboden kleuren, meestal kort in harten | Informatiedoublet |
| Negatief | 1♦ - (1♠) - X | Informatief van de antwoorder, waarden en vier harten | Negatief doublet |
| Teruggekaatst | (1♥) - X - (2♥) - X | Waarden om mee te bieden en beide lage kleuren | Teruggekaatst doublet |
| Support | 1♣ - (pas) - 1♥ - (1♠) - X | De openaar heeft precies drie harten | Supportdoublet |
| Maximal | 1♠ - (2♥) - 2♠ - (3♥) - X | Een manchepoging in schoppen als er geen ander bod vrij is | Maximal Double |
| Heropening | (1♥) - pas - (pas) - X | Informatief in de laatste positie, vaak met minder punten | Informatiedoublet |
| Straf van 1SA | (1SA) - X | Even sterk als de openaar of sterker, meestal 15 punten of meer | DONT voor een ander gebruik |
| Straf van een manche | (4♠) - X | Verwacht het contract down te spelen, vaak met troefslagen | Strafpunten voor downslagen |
| Lightner | (6♠) - pas - (pas) - X | Vraagt om een ongewone uitkomst, vaak de eerste kleur van de dummy | Uitkomsten |
| Van een kunstmatig bod | (1SA) - pas - (2♣) - X | Goede klaveren, vraagt om een klaverenuitkomst | Stayman |
| Van een cuebid | (1♠) - pas - (3♠) - pas - (4♣) - pas - (4♦) - X | Goede ruiten, vraagt om een ruitenuitkomst | Cuebids |
De puntenranges hangen af van het niveau en van het paar. De pagina's in de laatste kolom geven per doublet de eisen en de biedingen van partner.
Doubletten van het informatietype
Het gewone informatiedoublet volgt op een openingsbod. Het belooft ongeveer openingskracht en minstens drie kaarten in elke ongeboden kleur, en partner moet bieden, ook met niets, want een pas zou het informatiedoublet in een strafdoublet veranderen. Sterkere handen die niet bij de verdeling passen, doubleren eerst en bieden daarna hun eigen kleur. Na een zwakke twee gebruiken veel paren na het doublet Lebensohl om zwakke biedingen van inviterende te scheiden.
De andere informatieve doubletten volgen hetzelfde idee vanuit andere posities. Het negatieve doublet van de antwoorder reageert op een volgbod na de opening van partner en toont de ongeboden kleuren, vooral een ongeboden hoge kleur. Het teruggekaatste doublet is het doublet van de partner van de doubleerder als de tegenstanders hun kleur steunen na het informatiedoublet van partner. Het supportdoublet is het doublet van de openaar bij zijn herbieding en toont precies drie kaarten in de hoge kleur van de antwoorder. Het manche-inviterende doublet (Maximal Double) is een manchepoging, gebruikt als de tegenstanders het enige bod hebben weggenomen waarmee je kon inviteren.
Een heropeningsdoublet komt in de laatste positie, als het bieden op laag niveau dreigt te stoppen. Omdat partner met een redelijke hand gepast kan hebben, mag de doubleerder een paar punten minder hebben dan voor een direct informatiedoublet. De openaar geeft hetzelfde soort doublet na een volgbod waarop de antwoorder gepast heeft, meestal als hij kort is in de kleur van de volgbieder. Wie negatieve doubletten speelt, kan als antwoorder het volgbod niet voor straf doubleren, en met het doublet van de openaar kan de antwoorder met zo'n hand passen.
Doubletten van de conventies van de tegenstanders volgen vaak dezelfde logica. Na hun Michaels cuebid spelen de meeste paren dat een doublet een goede hand toont en de wens om minstens een van hun kleuren voor straf te doubleren. Na een DONT-bod op je 1SA lopen de afspraken meer uiteen, dus overleg ze met partner.
Het strafdoublet
Een strafdoublet zegt dat het contract down gaat en vraagt partner tegen te spelen. Omdat gedoubleerde downslagen veel meer kosten dan ongedoubleerde, kan één goed strafdoublet het spel winnen. Niet kwetsbaar kost 1♥ twee down 100 ongedoubleerd en 300 gedoubleerd. De volledige bedragen staan op de pagina strafpunten voor downslagen.
Een verkeerd doublet kost ook punten. 4♠ precies gemaakt is niet kwetsbaar 420 waard voor de leider en 590 gedoubleerd, en kwetsbaar 790 gedoubleerd in plaats van 620. Een manche doubleren die toch al één down ging, riskeert veel om weinig te winnen, dus de meeste spelers doubleren een vrijwillig geboden manche alleen met een waarschijnlijke tweede downslag, zoals troefslagen of een kleur die voor de leider slecht zit.
Een 1SA-opening doubleren
Een direct doublet van een natuurlijke 1SA-opening is in Standard American en in Acol voor straf. De gebruikelijke richtlijn is een hand die minstens zo sterk is als de range van de openaar, dus ongeveer 15 punten of meer tegen een sterke SA, vaak met een goede kleur om mee uit te komen. Partner past met de meeste handen en vlucht alleen als hij heel zwak is en een lange kleur heeft. Sommige verdedigingen tegen 1SA, zoals DONT en Meckwell, geven het doublet een andere betekenis, terwijl andere, zoals Cappelletti, het voor straf houden, dus kijk wat jullie spelen.
Gedoubleerd en twee down kost 1SA 300 niet kwetsbaar en 500 kwetsbaar, terwijl 1SA gedoubleerd en gemaakt 180 waard is voor de leider, en 280 met een overslag als hij niet kwetsbaar is.
Het informatiedoublet van partner voor straf laten staan
De partner van de doubleerder kan een informatiedoublet in een strafdoublet veranderen door te passen. Dat is alleen goed met lange, sterke troeven in de kleur van de openaar, zoiets als VB1098 of beter. In (1♥) - X - (pas) - pas zit de partner van de doubleerder rechts van de openaar, dus zijn troeven zitten vóór die van de leider. Speelt hij een troef voordat de leider aan de beurt is, dan kan de leider eroverheen gaan, en zijn troeven moeten op eigen kracht slagen maken.
Een zwakke partner van de doubleerder zonder zo'n bezit moet bieden, ook met niets. Uit angst passen maakt van een informatiedoublet een strafdoublet van een contract dat meestal gemaakt wordt, en gedoubleerde overslagen kosten niet kwetsbaar 100 per stuk.
Uitkomstdoubletten
Theodore Lightner introduceerde zijn slemdoublet rond 1929. De doubleerder is de partner van de uitkomer, en het doublet toont niet op de gewone manier slagen in de verdediging. Tegen een slem dat de tegenstanders vrijwillig boden, heeft doubleren voor een grotere straf weinig zin, dus vraagt het doublet in plaats daarvan om een ongewone uitkomst. Dat sluit troef uit, elke kleur die jullie geboden hebben en meestal ook de ongeboden kleur. Meestal vraagt het om de eerstgeboden kleur van de dummy, vaak omdat de doubleerder daarin renonce is of honneurs heeft die achter die van de dummy zitten.
Sommige spelers lezen het Lightner-doublet strikt als "kom uit in de eerste kleur van de dummy", terwijl andere, Lightner zelf incluis, het aan de uitkomer overlaten om te bedenken welke ongewone uitkomst gevraagd wordt. Spreek af hoe jullie het spelen.
Hetzelfde idee geldt lager in het bieden. Een doublet van een kunstmatige bieding toont lengte en kracht in de genoemde kleur en vraagt om die uitkomst: een doublet van 2♣ Stayman of van een transfer, van een antwoord op Blackwood, of van een cuebid dat op weg naar slem een controle toont. Veel paren geven ook een doublet van 3SA een uitkomstboodschap. Heeft maar één tegenspeler een kleur geboden, dan vraagt het doublet om die kleur, en heeft geen van beiden dat gedaan, dan vraagt het meestal om de eerste kleur van de dummy. Hebben beide tegenspelers geboden, dan komen sommige paren uit in de kleur van de doubleerder en andere in die van de uitkomer.
Het redoublet
Een redoublet mag alleen na een doublet van een tegenstander op een bod van jullie, opnieuw met alleen passen ertussen. Een later bod van wie dan ook laat het vervallen. Blijft het staan, dan wordt het contract geredoubleerd gespeeld en groeit elk getal opnieuw. De trekpunten zijn vier keer de normale waarde, de premie voor het maken stijgt van 50 naar 100, overslagen zijn niet kwetsbaar 200 en kwetsbaar 400 per stuk waard, en downslagen kosten het dubbele van de gedoubleerde bedragen.
| Gemaakte slagen | Ongedoubleerd | Gedoubleerd | Geredoubleerd |
|---|---|---|---|
| Acht (één overslag) | +110 | +260 | +720 |
| Zeven (precies gemaakt) | +80 | +160 | +520 |
| Zes (één down) | -50 | -100 | -200 |
| Vijf (twee down) | -100 | -300 | -600 |
De sprong van 160 naar 520 komt door de manchepremie. Geredoubleerd is 1♥ 120 trekpunten waard, en dat telt als manche. Geredoubleerd komt 1♣ maar tot 80 trekpunten en scoort 230. Kwetsbaar is 1♥ geredoubleerd en gemaakt 720 waard, en één down kost 400. Op de pagina puntentelling bij bridge staan de volledige tabellen.
Redoublet na een informatiedoublet
Het meest voorkomende redoublet is het antwoord van de antwoorder op een informatiedoublet van de opening van partner. Het toont ongeveer 10 punten of meer en zegt dat jullie de sterkere partij zijn. In veel methodes wijst het ook op geen goede fit in de kleur van de openaar, want een fit toon je meestal met een verhoging of met een 2SA-bod dat steun belooft. Na het redoublet staan jullie klaar om de tegenstanders voor straf te doubleren als ze vluchten.
Het SOS-redoublet
Het SOS-redoublet is een verzoek om redding. Als de tegenstanders jullie contract op laag niveau voor straf doubleren en je bent kort in die kleur, dan kan een redoublet partner vragen een andere kleur te kiezen. Het heeft alleen zin als je bij een pas een slecht contract gedoubleerd zou spelen en je elke andere kleur die partner kiest kunt verdragen.
De meeste paren spelen het redoublet alleen op laag niveau als SOS, als het doublet duidelijk voor straf was en de redoubleerder had kunnen passen. Elders wordt het waarschijnlijk gelezen als kracht, of als de wens om geredoubleerd te spelen. Een verkeerd begrepen redoublet eindigt vaak in een grote straf, dus spreek dit met partner af voordat je het gebruikt.
Veelgemaakte fouten met doubletten
- Het informatiedoublet van partner laten staan omdat je hand zwak is. Een pas maakt er een strafdoublet van, dus met een zwakke hand bied je je goedkoopste kleur.
- Een volgbod op laag niveau voor straf doubleren terwijl je negatieve doubletten speelt. Dat doublet is informatief, dus met de strafhand pas je en wacht je tot de openaar heropent.
- Een vrijwillig geboden manche alleen op hoge kaarten doubleren. De tegenstanders boden haar in de wetenschap wat ze hebben, en een doublet dat de leider vertelt dat de troeven slecht zitten, kan hem helpen het contract te maken.
- Een slem doubleren met een aas of twee en verder niets, terwijl dat doublet als Lightner gelezen wordt en partner met de verkeerde kleur uitkomt.
- Redoubleren zonder duidelijke afspraak of het kracht toont of om redding vraagt.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op wat lezers het vaakst vragen.
- Wat betekent doublet bij bridge?
- Een doublet is een bieding na een bod van een tegenstander. Blijft het staan, dan wordt het contract gedoubleerd gespeeld en gaan zowel de beloning voor het maken als de straf voor het down gaan omhoog. Volgens afspraak vragen de meeste doubletten op laag niveau partner juist te bieden, en die heten informatiedoubletten.
- Hoe weet je of een doublet informatief of voor straf is?
- Uit het biedverloop. Een doublet op laag niveau van een opening in een kleur, of van een kleur die de tegenstanders boden nadat jullie geboden hadden, is meestal informatief. Doubletten van een natuurlijke 1SA-opening en van vrijwillig geboden manches zijn meestal voor straf. Op hoger niveau verschillen de paren, dus spreek de grens af.
- Wat is een redoublet bij bridge?
- Een redoublet is een bieding na een doublet van een tegenstander op een bod van jullie. Het vermenigvuldigt de trekpunten met vier, verhoogt de premie voor het maken tot 100 en verdubbelt de gedoubleerde bedragen voor downslagen en overslagen. Volgens afspraak kan het ook kracht tonen of partner om een andere kleur vragen.
- Hoeveel punten heb je nodig om te redoubleren?
- Na een informatiedoublet van de opening van partner is de gebruikelijke afspraak ongeveer 10 punten of meer, vaak zonder goede fit in de kleur van de openaar.
- Kun je het bod van je partner doubleren?
- Nee. Volgens artikel 19 mag een speler alleen het laatste bod van een tegenstander doubleren, en tussen dat bod en het doublet mogen alleen passen staan. Een redoublet geldt evenzo alleen voor een doublet van een tegenstander.
- Wat is het Lightner-doublet?
- Een doublet van een vrijwillig geboden slem door de speler die niet uitkomt. Het vraagt partner om een ongewone uitkomst, meestal de eerstgeboden kleur van de dummy, in plaats van de uitkomst die partner normaal zou kiezen.
Oefenen: doublet en redoublet
Acht korte vragen over wat je net gelezen hebt. Wil je langer oefenen, bied dan honderd handen of doe de quiz met honderd vragen.
