Kaartwaardering
Kaartwaardering bij bridge
Punten staan in voor slagen, en kaartwaardering bij bridge is de kunst om in te schatten hoeveel een hand echt waard is. Je begint bij de puntentelling en past die aan voor de verdeling van de hand, de kwaliteit van de honneurs en wat partner heeft getoond. Een goede waardering bepaalt hoe hoog je biedt, en ze telt het zwaarst bij onevenwichtige handen, die de gewone telling flink verkeerd kan inschatten.
Hoe je punten telt bij bridge
Honneurpunten volgen de schaal van Milton Work: aas 4, heer 3, vrouw 2, boer 1. Er zitten 40 honneurpunten in het spel kaarten en een gemiddelde hand heeft er 10. Voor een opening op 1-niveau heb je meestal 12 of 13 nodig. Een 1SA-opening toont 15 tot 17 in Standard American en 2 over 1, en 12 tot 14 in Acol.
Honneurpunten zijn makkelijk te tellen en goed genoeg voor evenwichtige handen die naar sans atout gaan. Voor handen met verdeling en voor troefcontracten zijn ze minder betrouwbaar, om drie redenen:
- Azen worden ondergewaardeerd. Een aas maakt bijna altijd een slag, in elk contract. Computerstudies schatten het op ongeveer 4.5 punten in troefcontracten, en iets minder in sans atout.
- Vrouwen en boeren worden overgewaardeerd. Punten uit vrouwen en boeren (in het Engels "quacks") maken vaak geen slag, tenzij ze bij hogere honneurs in dezelfde kleur zitten.
- De verdeling telt niet mee. Een 5-5-hand met 10 honneurpunten kan meer slagen maken dan een vlakke hand met 13 punten.
Ook tienen en negens zijn iets waard. Ze tellen niet mee, maar ze maken een combinatie als HB9 beter dan HB2, omdat de negen de leider een extra snit geeft.
Lengtepunten en distributiepunten
Om de verdeling mee te tellen, tellen spelers distributiepunten bij. Er zijn twee methodes, en die gelden op verschillende momenten.
Lengtepunten, voordat er een fit is
Tel 1 punt bij voor elke kaart boven de vier in een kleur. Een vijfkaart levert 1 op, een zeskaart 2. Gebruik lengtepunten als je opent of je eigen hand beschrijft, want lange kleuren leveren extra slagen op zodra de ontbrekende kaarten weg zijn. De regel van 20 is een andere manier om lengte in de beslissing om te openen mee te nemen.
Punten voor kortheden, zodra er een fit is
Een kortheid helpt alleen als je kunt introeven, dus tel hem alleen als je steun hebt voor de kleur van partner. Als dummy, met troefsteun:
| Kortheid | Met vier of meer troeven | Met drie troeven |
|---|---|---|
| Renonce | 5 | 3 |
| Singleton | 3 | 2 |
| Doubleton | 1 | 1 |
Elke hand krijgt één methode. De openaar begint met lengtepunten, en de antwoorder die partner steunt, schakelt over op punten voor kortheden. Een heer of vrouw sec mag je tellen als kortheid of als honneur, maar slechts één keer.
Snelle slagen (quick tricks) en controles
Twee andere tellingen meten de hoge kaarten die snel slagen maken. Ze tellen het zwaarst bij de beslissing om te openen, in het tegenspel tegen hoge contracten en bij het slembieden.
| Combinatie in één kleur | Snelle slagen |
|---|---|
| AH | 2 |
| AV | 1.5 |
| A | 1 |
| HV | 1 |
| Hx | 0.5 |
De meeste openingshanden hebben minstens twee snelle slagen. Controles tellen een aas als 2 en een heer als 1, samen 12 in het spel kaarten. Bij slem zeggen ze meer dan punten. Twee handen met samen 33 punten kunnen toch het aas en de heer van dezelfde kleur missen. Sommige paren gebruiken om precies die reden bijbiedingen die controles tonen op een sterke 2♣-opening.
De telling bijstellen bij kaartwaardering
Na de kale telling zetten ervaren spelers de hand een punt of twee hoger of lager:
- Honneurs in lange kleuren zijn meer waard. HVB in een vijfkaart maakt slagen. Dezelfde punten verspreid over korte kleuren misschien niet.
- Honneurs bij elkaar zijn meer waard. HV of VB in één kleur steunen elkaar. Een losse vrouw of boer is vaak verspild.
- Honneurs zonder steun zijn minder waard. Een heer sec, Vx of Bx waardeer je lager, tenzij partner de kleur heeft geboden.
- Een 4-3-3-3-hand is minder waard. Trek er een punt af. Hij heeft geen introefwaarde en geen lange kleur om vrij te spelen.
- Azen en tienen zijn meer waard. Tel iets bij voor drie of vier azen, of voor een paar tienen en negens.
| Hand | Honneurpunten | Oordeel |
|---|---|---|
| ♠HVB108 ♥A42 ♦73 ♣962 | 10 | Opwaarderen. Stevige honneurs in een vijfkaart, plus een aas en een tien. Sommige spelers zouden openen, vooral in derde hand. |
| ♠A84 ♥A7 ♦A9632 ♣854 | 12 | Opwaarderen. Drie azen en een vijfkaart maken er een degelijke opening van. |
| ♠VB ♥VB4 ♦HV3 ♣B8642 | 12 | Afwaarderen. Vooral vrouwen en boeren, met een doubleton VB, dus de opening is twijfelachtig. |
| ♠H ♥HB74 ♦VB53 ♣V842 | 12 | Afwaarderen. Een heer sec en weinig snelle slagen. Open alleen als je systeem het vraagt. |
Hoeveel punten je nodig hebt voor manche en slem
De grenzen hieronder gelden voor de punten van beide handen samen, honneurpunten plus distributiepunten zodra er een fit bekend is. Bij deze totalen is het contract ruwweg een goede gok, al kan het nog steeds mislukken. Het artikel over de kansen op manche en slem legt uit waarom je een kwetsbare manche bij IMP-telling iets lichter kunt bieden.
| Contract | Slagen | Punten samen |
|---|---|---|
| 3SA | 9 | 25-26 |
| 4♥ of 4♠ | 10 | 25-26 met een fit van acht kaarten |
| 5♣ of 5♦ | 11 | 28-29 |
| Klein slem | 12 | 33 |
| Groot slem | 13 | 37 |
Een manche in een lage kleur vraagt meer, omdat je elf slagen nodig hebt. Met 25 tot 27 punten en een fit in een lage kleur zit je meestal beter in 3SA.
Hoe de waardering verandert na een fit
Het bieden blijft je informatie geven, en de waarde van je hand beweegt mee. Stel dat je ♠H842 ♥5 ♦VB73 ♣A964 hebt, 10 honneurpunten. Partner opent 1♠. Met vier troeven en een singleton harten is je hand 13 dummypunten waard, genoeg voor de manche tegenover een opening. Had partner 1♥ geopend, dan was de singleton een zwakte geweest en bleef de hand op 10.
- Honneurs in de kleuren van partner gaan omhoog. Een vrouw in de lange kleur van partner vult een gat, een vrouw in een zijkleur misschien niet.
- Honneurs tegenover een kortheid van partner gaan omlaag. Splintert partner in ruiten, dan is je ♦VB73 bijna niets waard.
- Een misfit gaat flink omlaag. Als geen van beiden de ander kan steunen, trek je punten af en stop je laag.
- Een fit gaat omhoog. Met een fit van negen of tien kaarten maken de handen meer slagen dan de punten doen vermoeden.
Een overzicht van de puntenranges die elke opening en elk bijbod tonen, vind je in het biedoverzicht.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op wat lezers het vaakst vragen.
- Wat is kaartwaardering bij bridge?
- Kaartwaardering is inschatten hoeveel slagen je hand waarschijnlijk maakt, zodat je weet hoe hoog je moet bieden. De meeste spelers beginnen met honneurpunten en stellen die bij voor lange kleuren, kortheden, een fit met partner en de kwaliteit van hun honneurs.
- Hoeveel punten heb je nodig om te openen bij bridge?
- Meestal 12 of 13 honneurpunten voor een opening op 1-niveau, of minder met een hand met verdeling die aan de regel van 20 voldoet. Een 1SA-opening vraagt 15 tot 17 in Standard American en 2 over 1, of 12 tot 14 in Acol.
- Hoeveel punten heb je nodig voor een manche bij bridge?
- Ongeveer 25 tot 26 punten samen voor 3SA of vier in een hoge kleur met een fit, en ongeveer 28 tot 29 voor vijf in een lage kleur. Voor een klein slem heb je ongeveer 33 nodig en voor een groot slem 37.
- Wat betekent "HCP" bij bridge?
- De afkorting "HCP" staat voor high-card points, in het Nederlands honneurpunten, geteld als 4 voor een aas, 3 voor een heer, 2 voor een vrouw en 1 voor een boer. Er zitten er 40 in het spel kaarten en een gemiddelde hand heeft er 10.
- Moet ik lengtepunten en punten voor kortheden tellen?
- Tel lengtepunten als je je eigen hand beschrijft, als openaar. Schakel over op punten voor kortheden als je de kleur van partner steunt. Tel ze niet allebei voor dezelfde hand.
- Tel ik distributiepunten bij sans atout?
- Geen punten voor kortheden. Een lange kleur die doorloopt levert ook in sans atout slagen op, dus sommige spelers tellen een punt bij voor een goede vijfkaart, maar singletons en renonces zijn in sans atout een zwakte.
Oefenen: kaartwaardering
Acht korte vragen over wat je net gelezen hebt. Wil je langer oefenen, doe dan de quiz met honderd vragen.
