De grenzen van double dummy-analyse
Een double dummy-tabel lijkt het laatste woord over een spel, en voor de kaarten zoals ze zaten is hij ook exact. Toch kon geen enkele speler aan tafel die kaarten zien. Als je weet waar de blik van een solver op het spel afwijkt van die van een speler, kun je beter inschatten wanneer een double dummy-resultaat je vraag beantwoordt en wanneer het dat alleen lijkt te doen.
Wat de solver weet en een speler niet
Aan tafel ziet de leider zesentwintig kaarten, zijn eigen hand en de dummy, en ziet elke tegenspeler zijn eigen hand en de dummy. Al het andere moet je afleiden uit het bieden, de kaarten die al gespeeld zijn en de kansen. Een double dummy-analyse slaat dat allemaal over. Ze speelt perfect bridge in een versie van het spel waarin elke kaart open ligt, een spel dat aan tafel niemand speelt.
Meestal komen de twee spellen overeen. Ze lopen uiteen bij gokken, bij de uitkomst, bij misleiding, bij speelwijzen die informatie verzamelen en bij het bieden.
De leider gokt nooit verkeerd
Neem AB53 tegenover H1092, waarbij de vrouw ontbreekt. Een echte leider moet kiezen bij welke tegenspeler hij op de vrouw snijdt, en de kleur zelf geeft geen enkele aanwijzing. De solver snijdt elke keer naar de juiste kant. Dat geldt ook voor elke andere snit aan twee kanten, elke keuze tussen snijden en slaan en elke beslissing over welke kleur je het eerst probeert.
Richard Pavlicek zei het zo: bij double dummy spelen gokt niemand verkeerd. Ideeën die een echte speler helpen goed te kiezen, zoals spelen op de kansen van een zitsel of het principe van de beperkte keuze, heeft een programma dat de kaarten al ziet niet nodig.
De uitkomst is altijd goed
De uitkomer ziet dertien kaarten, en de dummy ligt nog dicht. Het is de blindste beslissing van het hele spel, en juist die behandelt een double dummy-analyse het gunstigst, omdat de uitkomer van de solver op elk spel de beste kaart voor precies dat spel kiest.
We hebben gemeten wat dat waard is met de verzameling uitkomstproblemen achter de Uitkomsttrainer van BridgeTricks: 1998 handen, elk duizend keer gedeeld met de andere drie handen zo dat ze bij het biedverloop passen, en elke mogelijke uitkomst double dummy opgelost op elk spel. Per hand vergeleken we twee tegenspelers. De eerste komt bij elk spel uit met de beste kaart voor dat spel, zoals een double dummy-analyse aanneemt. De tweede moet vooraf één uitkomst kiezen en neemt de uitkomst met het beste resultaat over alle duizend spellen, en meer kan geen echte speler doen.
| Contract | Handen | Perfecte uitkomst | Beste vaste uitkomst | Extra slagen door de perfecte uitkomst |
|---|---|---|---|---|
| 3SA (acht biedverlopen) | 1598 | 17.8% | 13.2% | 0.33 |
| 4♥ | 200 | 6.5% | 5.1% | 0.23 |
| 6SA | 200 | 6.8% | 6.0% | 0.03 |
| Alle handen | 1998 | 15.6% | 11.6% | 0.29 |
Tegen 3SA gaat ongeveer één op de vier contracten die de solver down speelt alleen down omdat de uitkomer een kaart vond waarvan hij niet kon weten dat hij die moest kiezen. Tegen 6SA verdwijnt het verschil bijna, omdat op de meeste van die handen één uitkomst op bijna elk spel de beste was.
Echt spel laat hetzelfde zien van de andere kant. Pavlicek vergeleek 79942 contracten uit vugraph-wedstrijden op topniveau, gespeeld tussen 1996 en 2014, met het double dummy-resultaat op dezelfde spellen. Echte leiders maakten 64.4% van hun contracten, terwijl double dummy 62.0% voorspelde, en het verschil was het grootst in sans atout (68.9% tegen 64.0%). Toen hij de double dummy-telling liet beginnen na de uitkomst die echt gedaan was, draaide het beeld om. Vanaf de tweede slag maakte de solver 67.8% van die contracten, meer dan de experts. Leiders profiteren van uitkomsten die niet perfect zijn en geven daarvan een deel terug in het afspel.
Niemand wordt ooit misleid
Misleiding is double dummy niets waard. Een misleidende kaart kan de solver niet op het verkeerde been zetten, duiken zonder aarzelen vertelt hem niets, en een leider kan een tegenspeler niet laten geloven dat een kleur vast is als dat niet zo is.
Echte leiders kiezen vaak een speelwijze omdat die de tegenspelers voor een probleem stelt dat ze alleen kunnen oplossen als ze de kaarten zien. Matthew Ginsberg wees daarop bij zijn programma GIB. Wie het afspel beoordeelt op de vraag of het contract double dummy maakbaar bleef, doet een leider tekort die de tegenspelers de kans geeft een fout te maken.
Speelwijzen die informatie verzamelen
Sommige van de beste speelwijzen in bridge bestaan alleen omdat kaarten verborgen zijn. Bij een verkennende speelwijze (in het Engels een discovery play) incasseer je eerst een zijkleur om de verdeling te leren kennen voordat je moet gokken. Een veilige speelwijze (safety play) geeft een mogelijke overslag op om je in te dekken tegen een slecht zitsel. Een double dummy-analyse kent geen van beide enige waarde toe. De solver kent de verdeling al, en hij hoeft zich nooit in te dekken tegen een zitsel dat hij kan zien.
De fout wordt groter als een programma echt bridge probeert te spelen door veel spellen te delen die passen bij wat het weet en elk daarvan double dummy op te lossen, de methode die GIB gebruikte. Ian Frank en David Basin gaven het probleem in 1998 een naam. Op elk spel kiest de solver de speelwijze die bij dat spel past, dus het gemiddelde schrijft de leider een plan toe dat verandert met kaarten die de leider niet kan zien. Onderzoekers noemen dit strategiefusie (in het Engels strategy fusion). Ginsberg liet zien dat zo'n programma er nooit voor kiest informatie te verzamelen, omdat het ervan uitgaat dat die informatie er bij de volgende beslissing toch wel is.
Het bieden telt niet mee
Een opgelost spel negeert het biedverloop. Spelers trekken conclusies uit elk bod en uit elk bod dat niet gedaan is, en een goede leider plaatst daarmee de ontbrekende honneurs. De solver heeft daar niets aan, en hij kan ook niet zien of een bod de tegenstanders te veel verteld heeft.
In een simulatie komt het bieden in een andere vorm terug, via de regels waarmee de verborgen handen gedeeld worden, en het antwoord hangt van die regels af. Dat zagen we toen Pavlicek en BridgeTricks hetzelfde uitkomstprobleem bestudeerden, de keuze tussen een singleton ruiten en een kleine schoppen na 1SA - 3SA, en tot verschillende oordelen kwamen. Beide verschillen waren ongeveer een tiende IMP per spel of minder. De twee solvers waren het eens over elk spel dat we controleerden. Het verschil kwam door de handen die elke simulatie de 3SA-bieder liet hebben. Zijn 3SA-bieder ging op sommige handen met acht of negen punten en een lange kleur naar de manche, handen die wij nooit deelden. Op de spellen die beide modellen toelieten, gaven zijn slagentellingen hetzelfde oordeel als de onze.
Waarom double dummy-cijfers toch werken voor statistiek
Op één spel kan het resultaat van de solver ver afliggen van wat een goede speler zou scoren. Over duizenden spellen valt veel van de fout tegen elkaar weg, omdat beide partijen er baat bij hebben dat ze de kaarten zien. In de vugraph-gegevens van Pavlicek lagen de gemiddelden dicht bij elkaar, 9.28 slagen per contract in echt spel tegen 9.21 double dummy, en hij concludeerde dat analyses op basis van double dummy spelen in het algemeen betrouwbaar zouden moeten zijn. Daarom zijn simulaties, uitkomststudies en toetsen van regels als de Wet van het totaal aantal slagen gebouwd op double dummy-resultaten.
De fout is niet overal even groot. In dezelfde gegevens lagen echte leiders het verst boven het double dummy-cijfer op lage niveaus en in sans atout, waar uitkomsten die niet perfect zijn het meest waard zijn. Slems gingen de andere kant op: groot slem werd in echt spel in 64.3% van de gevallen gemaakt, tegen 70.3% double dummy. Geeft een simulatie een groot slem dus 70% kans, verwacht dan dat het aan tafel minder vaak gemaakt wordt.
Verstandig omgaan met double dummy-resultaten
- Lees de tabel van één spel als een verslag van wat de kaarten toelieten. Een speler die de kaarten niet kon zien, had die speelwijze misschien nooit gevonden.
- Wijkt jouw resultaat af, vraag je dan af of de winnende speelwijze te vinden was. Moest je een snit aan twee kanten goed raden, had je een gelukkige uitkomst nodig of moest je een misleidende kaart doorzien?
- Vertrouw gemiddelden over veel spellen meer dan één los resultaat.
- Houd rekening met de bekende afwijkingen: echte leiders doen het beter dan double dummy in sans atout en deelscores, en slechter in klein en groot slem.
- Kijk naar de regels waarmee een simulatie de verborgen handen deelde, voordat je haar oordeel vertrouwt.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op wat lezers het vaakst vragen.
- Is een double dummy-analyse nauwkeurig?
- Elk cijfer is exact voor de kaarten zoals ze zaten. Als gids voor wat er aan tafel gebeurt is ze minder nauwkeurig, omdat ze aanneemt dat elke gok goed is en elke uitkomst perfect. Over veel spellen vallen de fouten grotendeels tegen elkaar weg, en daarom werkt ze goed voor statistiek.
- Bevoordeelt een double dummy-analyse de leider of de tegenspelers?
- Dat hangt af van het moment in het spel. De perfecte uitkomst helpt de tegenspelers, dus echte leiders maken meer contracten dan double dummy voorspelt. Vanaf de tweede slag maakt double dummy spelen er meer dan echte leiders. In het vugraph-onderzoek van Pavlicek was het eerste effect over het geheel genomen groter.
- Hoeveel is de uitkomst waard?
- In onze verzameling van 1998 uitkomstproblemen zou een tegenspeler die alle kaarten kon zien 3SA in 17.8% van de gevallen down spelen, terwijl de beste vaste uitkomst die een echte speler kon kiezen het in 13.2% van de gevallen down speelde. De perfecte uitkomst leverde tegen 3SA ongeveer een derde van een slag extra op.
- Wat is een single dummy-analyse?
- Dat is een analyse van het spel zoals spelers het echt voor zich krijgen: je ziet alleen je eigen hand en de dummy. Een heel spel exact single dummy oplossen is veel moeilijker dan het double dummy oplossen, dus programma's benaderen het meestal door veel spellen te delen die passen bij wat bekend is.
- Waarom gebruiken simulaties double dummy-resultaten als die niet realistisch zijn?
- Een double dummy-resultaat is exact en kost een fractie van een seconde, dus duizenden spellen zijn snel opgelost. De fouten bevoordelen beide partijen en vallen over veel spellen grotendeels tegen elkaar weg, en met de bekende afwijkingen, zoals de uitkomst en slems, kun je rekening houden.
Oefenen: de grenzen van double dummy-analyse
Acht korte vragen over wat je net gelezen hebt. Wil je langer oefenen, doe dan de quiz met honderd vragen.
