Licytacja szlemowa
Licytacja szlemowa to ta część licytacji, w której para decyduje, czy grać na wszystkie lewy oprócz jednej, czyli szlemika, czy na wszystkie lewy, czyli szlema. Gry szlemowe dają duże premie, ale nieudany szlemik marnuje końcówkę, którą można było wygrać. Dobra licytacja szlemowa sprawdza, czy obie ręce mają razem dość lew i czy przeciwnicy nie mogą wziąć wystarczająco wielu szybkich lew, żeby kontrakt obłożyć.
Ile punktów potrzeba na szlemika?
Zwykła wskazówka to 33 PC w obu rękach na szlemika i 37 PC na szlema. Jeśli obie ręce mają 33 PC lub więcej, przeciwnicy mają najwyżej 7, czyli za mało na dwa asy. Przy 37 PC lub więcej mają najwyżej 3, czyli nawet nie jednego asa.
| Kontrakt | Lewy | Punkty w obu rękach | Zapis przed / po partii |
|---|---|---|---|
| 3BA albo cztery w kolorze starszym | 9 lub 10 | 25-26 | 400 lub 420 / 600 lub 620 |
| Szlemik | 12 | 33 | 920-990 / 1370-1440 |
| Szlem | 13 | 37 | 1440-1520 / 2140-2220 |
Te liczby dotyczą rąk zrównoważonych, w których lewy biorą tylko figury i długie kolory. Niektórzy nauczyciele podają 32 zamiast 33, ale ta różnica znaczy mniej, niż się wydaje, bo liczba punktów to tylko punkt wyjścia. Gdy ręce mają fit, układ zaczyna brać lewy, których punkty nie widzą. Dwie ręce z 28 PC, dziewięciokartowym fitem i singlem naprzeciw blotek często biorą dwanaście lew, a dwie płaskie ręce z 33 PC czasem potrzebują impasu. Zapisy w tabeli wynikają z zasad punktacji: szlemik dodaje do premii za dograną 500 przed partią i 750 po partii, a szlem 1000 i 1500.
Oznaki, że jest szlemik
Doświadczeni gracze zaczynają szukać szlemika, zanim suma dojdzie do 33 PC, zwykle wtedy, gdy odzywka partnera sprawia, że ich ręka jest lepsza, niż wyglądała okrążenie wcześniej. Oto oznaki, na które warto zwracać uwagę:
- Duży fit. Dziewięć lub więcej atutów w obu rękach albo drugi fit w kolorze bocznym. Każdy dodatkowy atut to mniej więcej dodatkowa lewa.
- Krótkość naprzeciw blotek. Singiel naprzeciw trzech blotek traci w tym kolorze najwyżej jedną lewę, a renons żadnej, więc każdy twój honor pracuje w pozostałych kolorach. Liczenie lew przegrywających mierzy to lepiej niż punkty.
- Źródło lew. Długi kolor, który się zgrywa albo da się zgrać po jednej przebitce, zamienia rękę z 30 PC w dwanaście lew.
- Kontrole. Asy, króle, renonsy i single. Dwie ręce mogą mieć 33 PC i wciąż nie mieć asa i króla w tym samym kolorze, dlatego ocena siły ręki liczy kontrole.
- Silna odzywka partnera. Przeskok nowym kolorem, rebid z przeskokiem, silne otwarcie 2♣ albo podniesienie z przeskokiem mówią, że partner ma więcej, niż można było zakładać. Dodaj swoje punkty do nowego przedziału partnera i zobacz, gdzie wypada suma.
Oznaki odwrotne liczą się tak samo. Damy i walety w krótkim kolorze partnera, płaska ręka 4333 i honory bez długości, która by je wsparła, sprawiają, że szlemik jest mniej prawdopodobny, niż mówi liczba punktów.
Narzędzia szlemowe i kiedy ich używać
Narzędzia dzielą się na dwie grupy. Pierwsza opisuje ręce, żeby można było ocenić, czy dwanaście lew jest do wzięcia. Druga pyta, ile asów albo wartości kluczowych ma para, co nic nie mówi o dopasowaniu rąk. Używaj ich w tej kolejności, bo liczba asów zebrana przed poznaniem fitu nic nie mówi o lewach.
| Narzędzie | Odzywka | Kiedy jej użyć | Czego się dowiadujesz |
|---|---|---|---|
| 2BA Jacoby | 1♥ albo 1♠ - 2BA | Masz cztery atuty i siłę otwarcia lub większą | O krótkości i sile otwierającego, z miejscem na dalsze badanie |
| Splinter | Podwójny przeskok nowym kolorem | Masz cztery atuty, siłę na końcówkę i singla albo renons | Czy honory partnera nie są zmarnowane naprzeciw twojej krótkości |
| Cuebid kontrolny | Nowy kolor po uzgodnieniu atutu | W kolorze bocznym mogą być dwie szybkie przegrywające | Które kolory są kontrolowane asem, królem, singlem albo renonsem |
| Blackwood | 4BA | Każdy kolor jest kontrolowany, a wątpliwości dotyczą tylko asów | Ile asów ma partner |
| Blackwood 1430 na pięć wartości | 4BA | Jak przy blackwoodzie, gdy liczą się król i dama atu | Wartości kluczowe (cztery asy i król atu), potem dama atu |
| Blackwood wyłączeniowy | Nietypowy przeskok w kolorze renonsu | Masz renons i chcesz poznać wartości kluczowe poza nim | Wartości kluczowe bez liczenia asa w kolorze renonsu |
| Gerber | 4♣ po 1BA albo 2BA | Prawdopodobnym kontraktem jest bez atu, a potrzebujesz liczby asów | Ile asów ma partner |
| 4BA ilościowe | 1BA - 4BA, 2BA - 4BA | Obie ręce są zrównoważone, a suma jest bliska 33 PC | Czy partner ma minimum, czy maksimum |
| 5BA atutowa | Skok na 5BA | Szlem zależy tylko od najwyższych honorów atutowych | Czy partner ma dwa z trzech: asa, króla i damę atu |
Typowy szlemik w kolor używa po kolei trzech z tych narzędzi. Podniesienie takie jak 2BA Jacoby albo splinter ustala kolor atutowy i pokazuje układ. Cuebidy sprawdzają potem, czy żaden kolor boczny nie jest otwarty. Dopiero wtedy kapitan licytacji pyta o wartości kluczowe odzywką 4BA i z odpowiedzią w ręku ustala kontrakt. Wiele dobrych szlemików wymaga tylko jednego lub dwóch z tych kroków, ale kolejność się nie zmienia.
Cuebidy i splintery: czy każdy kolor jest pokryty?
Blackwood i RKCB liczą asy. Nie powiedzą ci, czy przeciwnicy mogą ściągnąć asa i króla w kolorze, w którym masz dwie blotki. To pytanie o kontrolę, a służą do niego odzywki, które opisują rękę poniżej końcówki.
Splinter od razu pokazuje krótkość, więc partner może ocenić, ile jego punktów pracuje. Cuebid kontrolny pokazuje asa albo króla (w większości par także renons albo singla) w kolorze bocznym, a pominięcie koloru zaprzecza kontroli w nim. Cuebidy licytuje się od dołu, najpierw najtańszy, a powrót do koloru atutowego to odzywka do gry. Jeśli oboje pominiecie ten sam kolor, nikt nie ma w nim kontroli i właściwym kontraktem jest najwyżej pięć w kolorze atutowym.
Zanim zalicytujesz 4BA, spójrz na każdy kolor boczny w swojej ręce i zapytaj, co się stanie, jeśli partner też ma tam dwie blotki. Jeśli zostają dwie szybkie przegrywające, najpierw daj cuebid.
Pytanie o asy i wartości kluczowe
Gdy fit jest znany, a każdy kolor kontrolowany, 4BA pyta, ile asów albo wartości kluczowych ma partner. Zwykły blackwood odpowiada samymi asami. Blackwood 1430 na pięć wartości liczy króla atu jako piątego asa i znajduje damę atu, a większość par eksperckich w Ameryce Północnej gra go w odpowiedziach 1430 (druga popularna wersja to 0314). Zasada dla kapitana licytacji jest w obu taka sama. Gdy brakuje dwóch asów albo dwóch wartości kluczowych, zakończ na wysokości pięciu. Gdy brakuje jednej, licytuj szlemika, chyba że brakuje też damy atu. Gdy nie brakuje żadnej, pomyśl o szlemie.
Trzy rodzaje rąk nie powinny w ogóle używać 4BA. Ręka z renonsem nic nie zyska na odpowiedzi, bo partner liczy asa w kolorze twojego renonsu tak, jakby brał lewę, więc użyj blackwooda wyłączeniowego albo cuebidów. Ręka z dwiema blotkami w nielicytowanym kolorze najpierw potrzebuje cuebidu. A gdy atutem są trefle, każda odpowiedź powyżej 5♣ może cię przenieść ponad pięć w kolorze atutowym przy braku dwóch asów. Pytaj tylko wtedy, gdy każda odpowiedź zostawia ci rozsądny kontrakt.
Po naturalnym 1BA albo 2BA odzywka 4BA jest ilościowa, więc pytanie o asy przechodzi na gerbera, czyli skok na 4♣. Jeśli przeciwnicy zalicytują po twoim 4BA, DOPI i ROPI pozwalają partnerowi mimo to odpowiedzieć.
Szlemik w bez atu: 4BA ilościowe
Ręce zrównoważone naprzeciw otwarcia w bez atu to sytuacja, w której liczenie punktów działa najlepiej, bo nie komplikują go fit ani układ. Dodaj swoje punkty do przedziału partnera i licytuj według sumy. Naprzeciw 1BA 15-17 PC większość par gra odpowiedzi poniżej.
| Twoje punkty | Razem | Odzywka | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| 16-17 | 31-34 | 4BA | Ilościowe: z maksimum 6BA, z minimum pas |
| 18-19 | 33-36 | 6BA | Do gry |
| 20-21 | 35-38 | 5BA | Forsuje do 6BA i inwituje do 7BA |
| 22 lub więcej | 37 lub więcej | 7BA | Do gry |
Po 2BA 20-21 PC ta sama zasada obowiązuje o wysokość wyżej. Mniej więcej 11 albo 12 PC inwituje odzywką 4BA, a z 13-15 PC licytuje się od razu 6BA. Otwierający odpowiadający na 4BA ilościowe pasuje z dołem przedziału, a z górą licytuje 6BA. Ze środkiem przedziału dobra piątka albo kilka dziesiątek i dziewiątek przechyla decyzję w stronę szlemika. Niektóre pary pozwalają otwierającemu pokazać po drodze do 6BA kolor czterokartowy, co może znaleźć fit 4-4 dający dwanaście lew, gdy bez atu daje tylko jedenaście. To wymaga wcześniejszego uzgodnienia.
Licytacja szlema
Szlem wymaga 13 lew i żadnej przegrywającej, więc pytania są ostrzejsze. Muszą być wszystkie cztery asy, dlatego 5BA po blackwoodzie albo RKCB je obiecuje i pyta o króle. Kolor atutowy też nie może mieć przegrywającej i do tego służy 5BA atutowa (ang. grand slam force).
5BA atutowa to skok na 5BA, bez wcześniejszego 4BA, po uzgodnieniu koloru atutowego. Wprowadzili ją Ely i Josephine Culbertsonowie w 1936 roku, a pierwsza opublikowała ją Josephine, dlatego kiedyś nazywano ją Josephine. Pierwotna zasada wciąż działa. Partner licytuje siedem w kolorze atutowym, jeśli ma dwa z trzech najwyższych honorów, asa, króla i damę, a sześć, jeśli ich nie ma. Wiele par gra dziś stopniowane odpowiedzi na wysokości sześciu, pokazujące jeden najwyższy honor albo żaden, więc sprawdź, którą wersję gracie. Używaj jej, gdy reszta ręki jest pod kontrolą i jedyną wątpliwością są najwyższe atuty.
Poprzeczka dla siedmiu jest wyżej niż dla sześciu. Na impy szlema opłaca się licytować przy około 56% szans, a szlemika przy 50% (zobacz szanse na końcówkę i szlemika), bo wpadka w siedmiu marnuje pewnego szlemika. Szlem zależny od impasu to przegrany zakład.
Dwa szlemiki od początku do końca
Szlemik z 28 PC po splinterze
Policz lewy. Pięć lew kierowych w ręce N, przebitka trefla w dziadku, trzy lewy pikowe i trzy karowe dają dwanaście, z jedną przegraną lewą treflową. Brakująca wartość kluczowa to albo ♣A, który bierze tylko lewę, którą N i tak by oddał, albo ♥K, a wtedy S ma ♣A i szlemik zależy od impasu kierowego. Przy 28 PC gracz liczący tylko punkty zatrzymałby się na 4♥.
Szlemik z 33 PC w bez atu
Są trzy lewy pikowe, cztery karowe i dwie treflowe po wybiciu ♣A. Dodaj ♥A i ♥K, co daje jedenaście, a dwunasta przychodzi z impasu kierowego przeciwko damie. Szlemik zależny od impasu ma mniej więcej równe szanse, a tyle właśnie szlemik wymaga. Dwie ręce 4333 to najgorszy przypadek dla bez atu, a z jeszcze jedną piątką w którejś ręce szlemik byłby prawie pewny.
Częste błędy w licytacji szlemowej
- Używanie 4BA jako inwitu szlemikowego. Blackwood i RKCB sprawdzają asy, gdy już wiesz, że jest szlemik. Nie mówią, czy ręce do siebie pasują, a zakończenie na wysokości pięciu nie zawsze jest bezpieczne.
- Pytanie z renonsem albo z dwiema blotkami w nielicytowanym kolorze. Liczba asów nie rozwiąże żadnego z tych problemów. Daj cuebid albo użyj blackwooda wyłączeniowego.
- Liczenie zmarnowanych honorów w pełnej wartości. Król i dama naprzeciw singla partnera są warte mniej więcej jedną lewę. Przelicz rękę po splinterze albo po każdej innej odzywce pokazującej krótkość.
- Odczytanie 4BA ilościowego jako blackwooda. Po naturalnej odzywce w bez atu, bez uzgodnionego koloru, 4BA inwituje do 6BA. Żeby zapytać tam o asy, licytuj 4♣.
- Podważanie decyzji kapitana licytacji. Gracz, który zapytał o asy albo wartości kluczowe, ustala kontrakt. Gdy kapitan kończy licytację, partner pasuje. Jedyny wyjątek to odpowiedź na pytanie o wartości kluczowe, która może oznaczać dwie liczby, gdy partner ma tę wyższą. Wtedy partner licytuje szlemika.
- Skok na szlemika bez badania. Skok na sześć nie daje partnerowi głosu. Jest w porządku, gdy możesz policzyć dwanaście lew, ale większości rąk lepiej służy podniesienie, które je opisuje.
Częste pytania
Krótkie odpowiedzi na najczęstsze pytania czytelników.
- Ile punktów potrzeba w brydżu na szlemika?
- Około 33 PC w obu rękach na szlemika i 37 PC na szlema, przy rękach zrównoważonych. Dobry fit i krótkość pozwalają wygrać szlemika z mniejszą siłą, czasem z 28 albo 29 PC, więc liczba punktów to tylko punkt wyjścia.
- Kiedy używać blackwooda?
- Używaj blackwooda, gdy kolor atutowy jest uzgodniony, siła na szlemika jest, a każdy kolor boczny jest kontrolowany, tak że jedynym pytaniem jest, ilu asów brakuje. Nie używaj go z renonsem ani z dwiema blotkami w nielicytowanym kolorze.
- Czym różni się blackwood od Blackwooda 1430 na pięć wartości?
- Blackwood pyta tylko o asy. Blackwood 1430 na pięć wartości liczy króla atu jako piątą wartość kluczową i może też znaleźć damę atu, dlatego jest dokładniejszym pytaniem przy szlemikach w kolor.
- Co to jest 4BA ilościowe?
- To podniesienie naturalnej odzywki partnera w bez atu do 4BA, jak w 1BA - 4BA, które inwituje do 6BA. Partner z maksimum licytuje szlemika, a z minimum pasuje. Nie pyta o asy.
- Co to jest 5BA atutowa?
- 5BA atutowa to skok na 5BA, bez wcześniejszego 4BA, po uzgodnieniu koloru atutowego. Prosi partnera o siedem z dwoma z trzech najwyższych honorów atutowych, a w przeciwnym razie o sześć.
- Skąd wiadomo, kiedy licytować szlema?
- Licytuj siedem, gdy możesz policzyć trzynaście lew i wiesz, że para ma wszystkie asy i najwyższe atuty. Na impy szlem wymaga około 56% szans, więc taki, który zależy od impasu, nie jest wart licytowania.
Ćwicz: licytacja szlemowa
Osiem krótkich pytań do przeczytanego tekstu. Na dłuższą sesję rozwiąż quiz ze stu pytań.
