Punkty Pearsona i prawo piętnastu
Punkty Pearsona, zwane też prawem piętnastu, pomagają zdecydować, czy otworzyć rękę graniczną na czwartej ręce, gdy trzej pozostali gracze spasowali. Jeśli ty też spasujesz, rozdanie przepada, więc otwarcie opłaca się tylko wtedy, gdy twoja strona prawdopodobnie wygra walkę o kontrakt. Długość w pikach się liczy, bo strona z pikami może przelicytować drugą na tej samej wysokości.
Jak liczyć punkty Pearsona
Policz punkty honorowe jak zwykle, cztery za asa, trzy za króla, dwa za damę i jeden za waleta, a potem dodaj jeden za każdego pika. Suma równa dokładnie 15 wystarcza do otwarcia.
| Ręka | PC | Piki | Suma | Decyzja |
|---|---|---|---|---|
| ♠KD1086 ♥A4 ♦W73 ♣962 | 10 | 5 | 15 | Otwórz 1♠ |
| ♠D1095 ♥K6 ♦AW74 ♣W82 | 11 | 4 | 15 | Otwórz 1♦ |
| ♠AW5 ♥K1062 ♦D84 ♣K73 | 13 | 3 | 16 | Otwórz 1♣ |
| ♠W10 ♥KD7 ♦AD862 ♣943 | 12 | 2 | 14 | Pas |
| ♠7 ♥AD1084 ♦KW63 ♣D52 | 12 | 1 | 13 | Pas |
Dwa ostatnie wiersze to ręce, dla których prawo istnieje. Dwanaście punktów i kolor pięciokartowy większość graczy otworzyłaby na pierwszej lub drugiej ręce, a jednak na czwartej obie ręce pasują, bo brakuje pików. Pierwszy wiersz działa odwrotnie. Dziesięć punktów to prawie wszędzie indziej pas, ale pięć pików z królem i damą na czele zamienia rękę w otwarcie.
Prawo decyduje tylko o tym, czy otworzyć. Gdy odpowiedź brzmi „tak”, otwarcie wybierasz dokładnie tak samo jak na każdej innej pozycji, więc drugi wiersz otwiera dłuższy kolor młodszy, a trzeci, układ 4-3-3-3 z czterema kierami, otwiera w standardzie amerykańskim 1♣ (na tej stronie: system amerykański SAYC, w którym 1♣ to naturalny lepszy młodszy z co najmniej trzema treflami). Gracze grający słabe 1BA otworzyliby tę rękę 1BA.
Dlaczego decydują piki
Gdy wszyscy trzej pozostali gracze spasowali, honory są zwykle rozłożone dość równo. Żadna strona raczej nie ma końcówki, a rozdanie staje się walką o zapis częściowy. W tej walce strona z pikami ma przewagę, której nie daje żaden inny kolor, bo piki są najstarsze. Jeśli otworzysz 1♥, a przeciwnicy mają piki, mogą licytować 1♠, potem 2♠ nad twoim 2♥ i tak dalej, zawsze na tej samej wysokości co ty. Żeby przelicytować piki, musisz iść o jedną wysokość wyżej.
Dlatego krótkie piki działają na twoją niekorzyść. Zwiększają szansę, że przeciwnicy mają razem piki i wykorzystają twoje otwarcie jako trampolinę do licytacji. Długie piki działają odwrotnie. Z pięcioma zwykle zalicytujesz 2♠ nad ich 2♥, a gdy przeciwnicy nie mają fitu pikowego, często w ogóle nie mogą walczyć.
Druga połowa rachunku to zwykła siła punktowa. Otwarcie na czwartej ręce z 9 lub 10 punktami daje przeciwnikom szansę wygrać licytację i zapisać plus w rozdaniu, które inaczej by przepadło. Im więcej masz punktów, tym mniej to ma znaczenie.
Kiedy stosuje się prawo
- Tylko na czwartej ręce, po trzech pasach. Na pierwszej i drugiej ręce partner jeszcze się nie odezwał i większość graczy stosuje tam prawo dwudziestu. Na trzeciej ręce wiele par otwiera lekko z innych powodów, głównie żeby wskazać wist.
- Głównie przy rękach z 10-14 punktami. Z 15 lub więcej suma zawsze dochodzi do 15. Poniżej około 9 punktów piki i tak prawie nigdy nie dopełnią sumy do 15.
- Przy otwarciach na wysokości jednego. Prawo nie zmienia tego, co pokazuje otwarcie 1BA albo 2♣. Na czwartej ręce słabe dwa nie jest blokiem, bo nie ma już kogo blokować, więc większość graczy traktuje je jako porządną rękę z około 11-14 punktami i dobrym kolorem sześciokartowym.
- Przy każdych założeniach i każdej formie zapisu. Prawo w zwykłej wersji nie zmienia się zależnie od założeń ani między turniejem par a turniejem teamów. Niektórzy gracze otwierają trochę swobodniej na maksy, gdzie mały plus w rozdaniu, które wszyscy inni przepasowali, może być wart bardzo dużo.
Prawo nosi imię Dona Pearsona, amerykańskiego gracza. W Wielkiej Brytanii ten sam rachunek nazywa się Cansino count, od brytyjskiego eksperta Jonathana Cansino.
Ręce na granicy
Suma równa dokładnie 15 zasługuje na drugie spojrzenie. Rachunek traktuje każdy punkt tak samo, ale w walce o zapis częściowy asy, króle i honory w długich kolorach ważą więcej niż rozrzucone damy i walety. Porównaj dwie ręce, które obie mają 15.
Ręka S ma płaski układ, miękkie wartości i żadnego koloru wartego licytowania. Sama weźmie mało lew i daje przeciwnikom miejsce na wejście. Ręka N ma kolor, który można zalicytować dwa razy, i naturalne miejsce do gry, jeśli przeciwnicy zawalczą.
Ta sama ocena działa przy rękach tuż poniżej granicy. Ręka z sumą 14, dwoma asami, dobrym kolorem pięciokartowym i trzema pikami jest bliżej otwarcia, niż sugeruje suma, i niektórzy gracze ją otwierają. Ściśli zwolennicy prawa pasują i nikt nie będzie miał ci tego za złe.
Punkty Pearsona i prawo dwudziestu
Oba prawa odpowiadają na różne pytania. Prawo dwudziestu nagradza długość w dowolnych dwóch kolorach, bo na pierwszej lub drugiej ręce partner może jeszcze mieć dobrą rękę, a otwarcie z układem może doprowadzić do końcówki. Prawo piętnastu nagradza tylko piki, bo na czwartej ręce końcówka zdarza się rzadko, a zapis częściowy zwykle trafia do strony ze starszym kolorem.
| Ręka | Prawo dwudziestu | Prawo piętnastu | Czwarta ręka |
|---|---|---|---|
| ♠6 ♥KD1083 ♦AW975 ♣42 | 20 | 11 | Pas |
| ♠KD1086 ♥A4 ♦W73 ♣962 | 18 | 15 | Otwórz 1♠ |
| ♠AD85 ♥K73 ♦D1064 ♣52 | 19 | 15 | Otwórz 1♦ |
| ♠93 ♥AK8 ♦KW1074 ♣W85 | 20 | 14 | Pas |
Pierwsza ręka to według prawa dwudziestu wyraźne otwarcie, a według prawa piętnastu wyraźny pas. Jej dwa czerwone kolory są świetne, jeśli partner ma fit, ale przeciwnicy mają prawdopodobnie razem osiem lub więcej pików. Otwórz ją na czwartej ręce, a znajdą swój fit pikowy na wysokości, na której twoja strona nie przelicytuje ich tanio.
Po otwarciu na czwartej ręce
Partner już pasował, więc licytacja jest krótka. Partner ma najwyżej około 11 punktów, a jego nowy kolor nie jest forsujący. Otwierający powinien licytować dalej z założeniem, że końcówka jest mało prawdopodobna, i zatrzymać się nisko, chyba że partner pokaże fit i maksimum.
Wiele par gra drury po otwarciu w kolor starszy na czwartej ręce, tak samo jak na trzeciej. Partner licytuje sztuczne 2♣, pokazując poparcie i około 10-12 punktów, a w zwykłej wersji, odwrotnym drury, otwierający z lekkim otwarciem może zakończyć licytację na wysokości dwóch w swoim kolorze starszym. Bez drury skok partnera po pasie na wysokość trzech w kolorze starszym może już być za wysoko naprzeciw ręki, która otworzyła z 10 punktami i pięcioma pikami.
Częste błędy
- Stosowanie prawa na złej pozycji. Dotyczy tylko czwartej ręki po trzech pasach. Na pozycji wznawiającej, po otwarciu i dwóch pasach, walczysz z otwierającym, a to inna decyzja.
- Liczenie całej długości. Liczą się tylko piki. Pięć kierów i pięć kar nic do sumy nie dodaje.
- Pozwalanie, żeby prawo wybrało odzywkę. Ręka, która przechodzi test, nadal otwiera swoją normalną odzywką. Pięć pików i cztery kiery otwierają 1♠, a ręka 4-4-3-2 z czterema pikami i czterema karami otwiera 1♦.
- Automatyczne otwieranie każdej ręki z 13 punktami. Ręka z 13 punktami i singlem pik ma sumę 14, a ściśli zwolennicy prawa ją pasują. Traktuj to jako trudną decyzję, a nie automatyczne otwarcie.
- Dodawanie punktów za układ. Prawo już liczy długość pików, więc doliczanie do tego punktów za długość albo krótkość liczy to samo dwa razy. Używaj gołej sumy.
Częste pytania
Krótkie odpowiedzi na najczęstsze pytania czytelników.
- Czym jest prawo piętnastu w brydżu?
- To wskazówka dla gracza na czwartej ręce po trzech pasach. Policz punkty honorowe plus jeden za każdego pika i otwórz, gdy suma dojdzie do 15. Suma 14 lub mniej oznacza, że rozdanie przepada.
- Dlaczego mówi się o punktach Pearsona?
- Rachunek nosi imię Dona Pearsona, amerykańskiego gracza, któremu zwykle się go przypisuje. W Wielkiej Brytanii często nazywa się go Cansino count, od brytyjskiego eksperta Jonathana Cansino.
- Czy prawo piętnastu dotyczy trzeciej ręki?
- Nie. Na trzeciej ręce partner spasował, ale przeciwnik z twojej lewej jeszcze nie, więc twój pas nie kończy rozdania. Wielu graczy otwiera tam lekko, żeby wskazać wist. Prawo piętnastu dotyczy tylko czwartej ręki.
- Dlaczego w prawie piętnastu liczą się piki?
- Piki to najstarszy kolor. Strona, która je ma, może walczyć dalej bez podnoszenia wysokości, a druga strona musi iść o wysokość wyżej, żeby ją przelicytować, więc otwarcie z krótkimi pikami często oddaje zapis częściowy przeciwnikom.
- Czym różni się prawo piętnastu od prawa dwudziestu?
- Prawo dwudziestu dodaje do punktów długość dwóch najdłuższych kolorów i stosuje się je na pierwszej i drugiej ręce. Prawo piętnastu dodaje tylko piki i stosuje się je na czwartej ręce, gdzie końcówka zdarza się rzadko, a zapis częściowy zwykle trafia do strony z pikami.
- Czy otwierać rękę z 13 punktami na czwartej ręce?
- To zależy od pików. Trzynaście punktów i dwa lub więcej pików daje 15 i otwierasz. Trzynaście punktów z jednym pikiem albo renonsem to 14 lub mniej i prawo każe pasować, choć niektórzy gracze i tak otwierają rękę z dobrymi asami i królami.
Ćwicz: prawo piętnastu
Osiem krótkich pytań do przeczytanego tekstu. Na dłuższą sesję rozwiąż quiz ze stu pytań.
