De verzaking
Iedere speler moet bekennen als hij kan, en vroeg of laat gaat dat bij iedereen eens mis, vaak omdat een kaart in de verkeerde kleur gesorteerd zat. De spelregels zien dat als een ongelukje dat rechtgezet moet worden. Een vergissing die ontdekt wordt voordat het spel verdergaat, is met weinig schade te herstellen, en een die pas later aan het licht komt, levert de andere partij meestal slagen op als compensatie.
Wat is een verzaking bij bridge?
Artikel 44 van de Spelregels voor wedstrijdbridge zegt dat elke speler in een slag moet bekennen als dat kan, en stelt die plicht boven elke andere eis in de spelregels. Alleen een speler zonder kaart in de voorgespeelde kleur mag iets anders spelen: een kaart uit een andere kleur afgooien, of troeven met een troefkaart (de begrippenlijst legt beide uit).
Een verzaking (artikel 61A) is niet bekennen terwijl je dat wel had gekund. Hetzelfde woord dekt een tweede geval dat beginners zelden tegenkomen. Als de spelregels of een tegenstander je na een onregelmatigheid verplichten een bepaalde kaart of kleur te spelen, bijvoorbeeld een strafkaart die je moet spelen, en je doet dat niet terwijl het kon, dan is dat ook een verzaking.
Het Engelse renege betekent hetzelfde. Het is een informeel woord, te horen bij robberbridge en aan gezellige tafels, en veel spelers kennen het van whist en andere slagenspellen. De Engelse spelregels zeggen alleen revoke. Let op het woord renonce: in het Nederlands is een renonce een kleur waarin je geen kaarten hebt, geen overtreding. De basisregels van het spelen staan op de spelregels van bridge, en hoe speel je bridge neemt een beginner mee door een heel spel.
Niet bekennen omdat je echt geen kaart in de kleur hebt, is geen verzaking. Wie geen kaart van de kleur heeft, mag afgooien of troeven, en de andere drie leren er iets nuttigs van. Het is alleen een verzaking als de speler nog een kaart van die kleur heeft, meestal verstopt achter een andere kaart of tussen de verkeerde kleur gesorteerd.
Vragen: "geen meer?"
De spelregels laten spelers een mogelijke verzaking controleren voordat ze schade doet. Artikel 61B regelt wie wie mag vragen als een speler niet bekent.
- De leider mag een tegenspeler die niet bekent vragen of hij een kaart van de voorgespeelde kleur heeft.
- De dummy mag de leider vragen, en dat is een van de weinige dingen die de dummy tijdens het spelen mag zeggen (artikel 42B1). De dummy mag het een tegenspeler niet vragen.
- De tegenspelers mogen de leider vragen en elkaar, met het risico dat ze partner informatie geven.
De gewone woorden zijn "geen meer?" of "geen harten, partner?". Heeft de dummy de grenzen van artikel 43 overschreden, bijvoorbeeld door in de kaarten van een tegenspeler te kijken, en vraagt hij als eerste, dan moet de leider de verzaking toch herstellen, maar geldt de aanpassing van het aantal slagen alsof ze voldongen was (artikel 43B2b).
Een tegenspeler die partner alleen iets vraagt als er iets mis lijkt, vertelt partner misschien meer dan de vraag zelf. Veel tegenspelers vragen het elke keer dat partner niet bekent, zodat de vraag niets verraadt. De gewoonte kost een paar seconden en zorgt dat een verzaking hersteld kan worden voordat ze voldongen is.
Een verzaking herstellen voordat ze voldongen is
Een verzaking die op tijd opgemerkt wordt, moet hersteld worden (artikel 62A). De speler neemt de verkeerde kaart terug en speelt een toegestane kaart, een kaart van de voorgespeelde kleur. Wat er met de teruggenomen kaart gebeurt, hangt af van wie hem speelde.
| Wie verzaakte | De teruggenomen kaart |
|---|---|
| Een tegenspeler, uit de hand | Wordt een grote strafkaart, die open op tafel blijft liggen |
| De leider, uit de hand | Gaat zonder verdere straf terug in de hand |
| De dummy | Gaat zonder verdere straf terug in de dummy |
| Een tegenspeler, met een kaart die al open lag (zoals een strafkaart) | Wordt zonder verdere straf vervangen |
Voor een tegenspeler is de teruggenomen kaart altijd een grote strafkaart, ook als het een kleintje is. Volgens artikel 50B is één klein kaartje dat per ongeluk valt een kleine strafkaart, maar een kaart die door bewust spelen zichtbaar werd, is een grote, en het artikel noemt verzaken en daarna herstellen als voorbeeld. Een grote strafkaart moet bij de eerste toegestane gelegenheid gespeeld worden, en als de partner van de overtreder de volgende keer aan slag komt, mag de leider eisen of verbieden dat hij die kleur voorspeelt. De plicht om te bekennen gaat nog steeds voor, dus de kaart blijft op tafel liggen tot hij volgens de regels gespeeld kan worden.
Ook de andere kaarten in de slag kunnen veranderen (artikel 62C). De partij die niet verzaakte, mag elke kaart terugnemen die ze na de verzaking speelde en een andere spelen. De verzakende partij mag geen gebruik maken van wat ze uit die kaarten leert (artikel 16C).
De spelregels maken één uitzondering op de algemene regel dat je de fouten van je eigen partij niet hoeft aan te wijzen. Een verzaking die je zelf opmerkt voordat ze voldongen is, moet je herstellen (artikelen 62A en 72B2), en proberen haar te verbergen, bijvoorbeeld door in dezelfde kleur nog eens te verzaken, is een overtreding van artikel 72B3.
Wanneer is een verzaking voldongen?
Artikel 63A noemt de momenten waarna een verzaking niet meer hersteld kan worden. Ze is voldongen zodra een van deze dingen gebeurt.
- 1.De speler die verzaakte, of zijn partner, speelt voor of speelt bij in de volgende slag. Elke gespeelde kaart telt, toegestaan of niet.
- 2.De speler die verzaakte, of zijn partner, noemt of kiest op een andere manier een kaart voor de volgende slag.
- 3.Een speler van de verzakende partij claimt slagen of staat slagen af, door het te zeggen, door zijn hand open te leggen of op een andere manier.
- 4.De verzakende partij aanvaardt een claim of het afstaan van slagen door een tegenstander en maakt geen bezwaar voor het einde van de ronde of voordat ze een bieding doet op het volgende spel.
Wat de andere partij speelt, maakt de verzaking niet voldongen. Verzaakt een tegenspeler, wint de leider de slag en speelt hij voor in de volgende, dan kan de verzaking nog hersteld worden tot de tegenspeler of zijn partner in die slag speelt. Is ze voldongen, dan blijft de verzakingsslag staan zoals hij gespeeld is (artikel 63B) en gaat het spelen gewoon door. Een eventuele aanpassing van het aantal slagen gebeurt pas na de laatste slag.
Hoeveel slagen kost een verzaking?
De Spelregels van 2017 spreken van een automatische aanpassing van het aantal slagen in plaats van een straf, en artikel 64A beschrijft twee gevallen. Het aantal slagen hangt af van wie de slag won waarin verzaakt werd, en of de verzakende partij vanaf dat moment nog een slag won.
- 1.Als de speler die verzaakte de verzakingsslag won, gaat die slag na afloop naar de andere partij, plus nog een slag als de verzakende partij een latere slag won.
- 2.Als de speler die verzaakte de verzakingsslag niet won, gaat er één slag naar de andere partij, als de verzakende partij de verzakingsslag of een latere slag won.
| Verzakingsslag gewonnen door | Wint de verzakende partij een latere slag? | Overgedragen slagen |
|---|---|---|
| De speler die verzaakte | Ja | Twee |
| De speler die verzaakte | Nee | Eén |
| De partner van de verzaker (of de dummy, als de leider verzaakte) | Ja of nee | Eén |
| De andere partij | Ja | Eén |
| De andere partij | Nee | Geen |
Slagen die de verzakende partij voor de verzaking won, tellen nooit mee. Een slag die in de dummy gewonnen wordt, telt voor dit artikel niet als gewonnen door de leider (een voetnoot bij artikel 64A), dus als de leider verzaakt en de dummy de slag neemt, kan er hooguit één slag overgaan. Overgedragen slagen worden gescoord alsof ze in het spel gewonnen waren, dus ze kunnen van een down gaand contract een gemaakt contract maken, of andersom.
Voorbeeld 1: één slag overgedragen
Zuid speelt 4♠, niemand kwetsbaar. De tabel laat zien wie elke slag won.
| Slag | Wat er gebeurde | Gewonnen door |
|---|---|---|
| 1 en 2 | West incasseert het ♦A en de ♦H | Oost-West |
| 3 tot en met 5 | De leider neemt de switch naar klaveren en trekt troef | Noord-Zuid |
| 6 | De leider speelt harten naar het ♥A van de dummy. Oost, die nog de ♥4 heeft, gooit een klaveren af. | Noord-Zuid (dummy) |
| 7 | De dummy speelt voor en Oost speelt een kaart, waardoor de verzaking voldongen is | Noord-Zuid |
| 8 | De leider incasseert een vrije kaart | Noord-Zuid |
| 9 | Oost-West maken een klaverenslag | Oost-West |
| 10 en 11 | De leider wint nog twee slagen | Noord-Zuid |
| 12 | Oost-West maken een hartenslag | Oost-West |
| 13 | De leider wint de laatste slag | Noord-Zuid |
Na afloop heeft Zuid negen slagen en Oost-West vier. Oost won slag 6 niet, maar Oost-West wonnen na de verzaking slag 9 en 12, dus er gaat één slag over. Slag 1 en 2 doen er niet toe, want die kwamen voor de verzaking. Zuid eindigt met tien slagen en 4♠ is gemaakt voor +420 in plaats van één down voor -50.
Voorbeeld 2: twee slagen overgedragen
Zuid speelt weer 4♠, niemand kwetsbaar, en dit keer wint een tegenspeler de verzakingsslag met een troef.
| Slag | Wat er gebeurde | Gewonnen door |
|---|---|---|
| 1 en 2 | West komt uit met het ♥A en speelt de ♥H na | Oost-West |
| 3 tot en met 6 | De leider wint ze alle vier | Noord-Zuid |
| 7 | De leider speelt de ♣H voor. Oost, die nog de ♣5 heeft, troeft met de ♠7 en wint. | Oost-West (Oost) |
| 8 | Oost speelt ruiten voor, waardoor de verzaking voldongen is | Noord-Zuid |
| 9 en 10 | De leider wint ze allebei | Noord-Zuid |
| 11 | Oost-West maken een ruitenslag | Oost-West |
| 12 en 13 | De leider wint ze allebei | Noord-Zuid |
Zuid heeft negen slagen en Oost-West vier. Oost won de verzakingsslag, dus slag 7 gaat naar Noord-Zuid, en omdat Oost-West daarna ook slag 11 wonnen, gaat er nog een slag mee. Zuid eindigt met elf slagen en scoort +450 voor 4♠ met een overslag. Hadden Oost-West na slag 7 geen slag meer gemaakt, dan was alleen slag 7 zelf overgegaan.
De aanpassing is dezelfde, of de verzaking nu iets opleverde of niet. In voorbeeld 1 heeft de verzaking de leider misschien helemaal niets gekost, en toch krijgt Zuid de extra slag.
Wanneer de slagen niet aangepast worden
Artikel 64B noemt de gevallen waarin een voldongen verzaking niet automatisch slagen overdraagt. De wedstrijdleider kan in elk van die gevallen toch de billijkheid herstellen (zie het volgende onderdeel).
- De verzakende partij won de verzakingsslag niet en ook geen latere slag.
- Het is een tweede verzaking in dezelfde kleur door dezelfde speler, nadat de eerste voldongen was.
- De verzaking bestond uit het niet spelen van een strafkaart, of van een kaart uit de dummy. De dummy ligt open, dus iedereen had het kunnen zien.
- Er werd pas op de verzaking gewezen nadat een speler van de andere partij een bieding deed op het volgende spel, of na het einde van de ronde.
- Ze gebeurde in de twaalfde slag.
- Beide partijen verzaakten op hetzelfde spel en beide verzakingen waren voldongen.
- Beide partijen verzaakten in dezelfde slag en beide verzakingen werden volgens artikel 62C3 hersteld.
Voor de twaalfde slag geldt een eigen regel (artikel 62D). Een verzaking daarin moet hersteld worden, ook als ze voldongen is, zolang ze ontdekt wordt voordat alle vier de handen terug in het bord zitten, en er gaat geen slag over. Verzaakt een tegenspeler in de twaalfde slag voordat zijn partner gespeeld heeft, dan mag die partner geen gebruik maken van wat de verkeerde kaart liet zien.
De wedstrijdleider herstelt de billijkheid (artikel 64C)
De automatische aanpassing is een grove regel, en soms levert een verzaking meer op dan één of twee slagen. Artikel 64C1 draagt de wedstrijdleider op een arbitrale score toe te kennen als de andere partij niet volledig gecompenseerd is voor de schade, na elke voldongen verzaking, ook als er geen slagen automatisch overgingen.
Stel dat de leider zonder de verzaking tien slagen had gemaakt. Door de verzaking hielden de tegenspelers een troefslag en kregen ze een aftroever, en de leider eindigde met acht slagen. Eén overgedragen slag geeft maar negen, dus de wedstrijdleider geeft de leider in plaats daarvan de tien slagen die zonder de verzaking het waarschijnlijkst gemaakt waren.
De wedstrijdleider past ook aan na herhaalde verzakingen in één kleur en als beide partijen op hetzelfde spel verzaakten (artikel 64C2). Op de club rekenen de spelers dit niet zelf uit. Roep de wedstrijdleider zodra iemand een verzaking opmerkt, en die past de regel toe. Wedstrijdbridge legt de rol van de wedstrijdleider uit.
Robberbridge en spellen thuis
Robberbridge heeft eigen spelregels, los van die van wedstrijdbridge. De regels voor de verzaking volgen hetzelfde patroon van herstel, voldongen verzaking en overdracht van slagen, maar de details zijn niet gelijk, en oudere versies waren strenger. Daarom zeggen sommige spelers nog steeds dat een verzaking altijd twee slagen kost. Aan tafel thuis is er geen wedstrijdleider, dus passen de vier spelers de regels samen toe. In veel vriendschappelijke spellen mag een verzaking die meteen opgemerkt wordt gewoon teruggenomen worden.
Hoe je verzaken voorkomt
Bijna elke verzaking komt door een kaart op de verkeerde plek of een moment niet opletten. Een paar gewoontes voorkomen de meeste.
- Sorteer je hand met rood en zwart om en om, zwart, rood, zwart, rood, zodat een verdwaalde klaveren tussen de schoppen of een ruiten tussen de harten opvalt.
- Tel de kaarten in je hand voor de uitkomst en controleer of je er dertien hebt. Een kaart die achter een andere zit, mis je makkelijk.
- Tel de kleur terwijl ze gespeeld wordt. Begon je met vier harten en zijn er drie weg, dan weet je dat je er nog een hebt.
- Kijk nog eens voordat je afgooit of troeft. Waaier je hele hand uit en controleer de voorgespeelde kleur nog een keer.
- Leg je gespeelde kaarten op volgorde voor je neer, zoals artikel 65 vraagt, zodat een gemelde verzaking na afloop gecontroleerd kan worden.
- Vraag "geen meer?" elke keer dat partner niet bekent, en als dummy elke keer dat de leider niet bekent.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op wat lezers het vaakst vragen.
- Wat gebeurt er als je bij bridge niet bekent?
- Niet bekennen terwijl je dat wel had gekund, is een verzaking. Wordt ze opgemerkt voordat je partij in de volgende slag speelt, dan wordt ze hersteld, en de verkeerde kaart van een tegenspeler wordt een strafkaart. Is ze voldongen, dan kost ze na afloop meestal één of twee slagen.
- Wat is een renege bij bridge?
- Renege is een ander Engels woord voor een verzaking: een kaart van een andere kleur spelen terwijl je had kunnen bekennen. Het is het informele woord, gewoon bij robberbridge en andere kaartspellen, terwijl de Engelse spelregels alleen revoke zeggen.
- Wat is de straf voor een verzaking bij bridge?
- Volgens de Spelregels van 2017 gaat er één slag naar de andere partij als de verzakende partij de verzakingsslag of een latere slag won. Het zijn twee slagen als de speler die verzaakte de verzakingsslag won en zijn partij later nog een slag won. De wedstrijdleider kan meer toekennen als de schade groter was.
- Wanneer is een verzaking voldongen?
- Een verzaking is voldongen als de speler die verzaakte, of zijn partner, voorspeelt of bijspeelt in de volgende slag, een kaart daarvoor noemt, of slagen claimt of afstaat of daarmee instemt. Tot dat moment moet ze hersteld worden.
- Mag de dummy op een verzaking wijzen?
- De dummy mag de leider "geen meer?" vragen als de leider niet bekent, maar mag het een tegenspeler niet vragen. Op een verzaking van een tegenspeler mag de dummy pas wijzen als het spel uitgespeeld is.
- Wordt een verzaking in de laatste slagen bestraft?
- Een verzaking in de twaalfde slag moet hersteld worden, ook als ze voldongen is, en er gaat geen slag over. In de dertiende slag heeft iedere speler nog maar één kaart, dus valt er niets meer te verzaken.
Oefenen: de verzaking
Acht korte vragen over wat je net gelezen hebt. Wil je langer oefenen, doe dan de quiz met honderd vragen.
