BridgeTricks-logo
Bridge leren

De posities bij bridge

Bijgewerkt op 18 september 2026

Elk bridgediagram wordt op dezelfde manier getekend. Noord zit bovenaan, Zuid onderaan, West links en Oost rechts, en de spelers die tegenover elkaar zitten zijn partners: Noord-Zuid tegen Oost-West. Boeken, krantenrubrieken, spelverdelingen van de club en online platforms gebruiken allemaal deze opstelling, zodat spelers in elk land hetzelfde spel kunnen lezen zonder uitleg.

Wat zijn de vier posities bij bridge?

Noord en Zuid spelen de hele zitting samen tegen Oost en West. De vier namen zijn van het kompas geleend, zodat spellen makkelijk te noteren en te beschrijven zijn. Ze hebben niets met de kamer te maken, en niemand kijkt waar het echte noorden is voordat hij gaat zitten.

Alles aan tafel gaat met de klok mee: het delen, het bieden en het spelen. Vanaf Noord is de volgorde Noord, Oost, Zuid, West, en dan weer Noord. Heb je de kaarten van Zuid, dan speelt West na jou en Oost voor jou.

Noord
♠V 9 5
♥A 8 6 3 2
♦9 4 2
♣H 5
West
♠7 6
♥B 10 9
♦H V B 10 8
♣V 8 4
Oost
♠10 3 2
♥7 4
♦6 5 3
♣A B 10 7 2
Zuid
♠A H B 8 4
♥H V 5
♦A 7
♣9 6 3
Het diagram van de plaatsen met een echt spel: Noord 9 punten, Oost 5, Zuid 17, West 9. Noord-Zuid hebben samen 26 van de 40 punten. Dit is spel 1 van een wedstrijdset, dus Noord is gever en niemand is kwetsbaar.

Schrijvers zetten de hand waarover je moet nadenken bijna altijd op de plaats van Zuid, onderaan het diagram, en de meeste online platforms laten je om dezelfde reden als Zuid zitten. Het is een gewoonte van presentatie en geeft Zuid aan tafel niets extra.

Is de ene plaats beter dan de andere?

Geen enkele plaats heeft een voordeel in de kaarten, want door het schudden heeft elke plaats evenveel kans op een goede hand. Bij robberbridge of Chicago kun je overal zitten, en de paren worden vaak bepaald door kaarten te trekken.

Bij wedstrijdbridge doet de plaats er om een andere reden toe. Elk paar is een Noord-Zuidpaar of een Oost-Westpaar, en je resultaat op een spel wordt alleen vergeleken met de andere paren die in jouw richting zaten en dezelfde kaarten hadden. Volgens het gebruik verzorgt Noord de score aan tafel en voert hij het resultaat in op het scoreapparaat of de scorekaart, en controleert een speler van Oost-West, meestal Oost, het. In het veelgebruikte Mitchell-schema blijven de Noord-Zuidparen de hele zitting aan hun tafel en lopen de Oost-Westparen van tafel naar tafel. Daarom vragen spelers die liever niet rondlopen om een plaats als Noord-Zuid.

De gever, en hoe het delen rond de tafel gaat

De gever is de speler die de kaarten deelt en de eerste bieding doet. Bij een spel thuis wordt de eerste gever meestal gekozen door kaarten te trekken: wie de hoogste kaart trekt, deelt als eerste. Daarna gaat het delen met de klok mee, één plaats per spel, zodat iedere speler elk vierde spel deelt.

De gever deelt de kaarten één voor één uit, gedekt, te beginnen bij de speler links van hem en met de klok mee, tot iedere speler er dertien heeft. Bij wedstrijdbridge zitten de kaarten in een bord, een bakje met vier vakken waarop de windrichtingen staan. Elk bord wordt maar één keer gedeeld, aan een tafel aan het begin van de zitting of vooraf, en gaat daarna van tafel naar tafel. Op het bord staan de gever en de kwetsbaarheid, en beide volgen het spelnummer in een cyclus van zestien.

Gever en kwetsbaarheid per spelnummer (bij spel 17 begint de cyclus opnieuw)
SpelGeverKwetsbaar
1NoordNiemand
2OostNoord-Zuid
3ZuidOost-West
4WestAllen
5NoordNoord-Zuid
6OostOost-West
7ZuidAllen
8WestNiemand
9NoordOost-West
10OostAllen
11ZuidNiemand
12WestNoord-Zuid
13NoordAllen
14OostNiemand
15ZuidNoord-Zuid
16WestOost-West

De gever is zonder tabel makkelijk te bepalen. Spel 1 is Noord, spel 2 Oost, spel 3 Zuid, spel 4 West, en het patroon herhaalt zich elke vier spellen. De kwetsbaarheid is wat spelers opzoeken, en op de meeste borden staat ze in het rood op het vak van de kwetsbare partij.

Leider, dummy en tegenspelers: de rollen in een spel

Zodra het bieden voorbij is, wordt de partij die het contract kreeg de partij van de leider, en speelt de andere partij tegen. De vier plaatsen krijgen dan vier rollen, en die veranderen van spel tot spel met het bieden.

De leider

De leider is de speler die als eerste de speelsoort van het eindcontract noemde, binnen de partij die het contract kreeg. Die regel verrast beginners. Opent Noord 1♠ en biedt Zuid uiteindelijk 4♠, dan is Noord leider, omdat Noord als eerste schoppen noemde, ook al deed Zuid het laatste bod. In een SA-contract geldt dezelfde toets voor sans atout. De leider speelt de rest van het spel beide handen van het paar.

De dummy

De dummy is de partner van de leider, en ook de naam voor de kaarten die die speler open op tafel legt. Na de uitkomst legt de dummy de hele hand in kolommen per kleur neer, met de troeven rechts van de dummy, en vanaf dan kiest de leider elke kaart die daaruit gespeeld wordt. Bij wedstrijdbridge noemt de leider de kaart en speelt de dummy hem, terwijl de leider bij veel spellen thuis zelf over de tafel reikt en hem speelt.

Behalve de kaarten spelen die de leider noemt, doet de dummy niet mee aan het spelen. Volgens de spelregels mag de dummy geen kaart voorstellen, geen commentaar op het spel geven en niet op een onregelmatigheid wijzen tot het spel uitgespeeld is. De dummy mag wel proberen een onregelmatigheid van de leider te voorkomen, zoals voorspelen uit de verkeerde hand, en mag een leider die niet bekent vragen of hij een kaart van de voorgespeelde kleur heeft.

De tegenspelers

De andere twee spelers zijn de tegenspelers, en hun taak is genoeg slagen te maken om het contract down te spelen. Elke tegenspeler ziet alleen zijn eigen kaarten en de dummy, en daarom draait het tegenspel om signalen tussen partners. De tegenspeler links van de leider komt uit: die uitkomst is de eerste kaart van het spel, en pas daarna gaat de dummy open. Volgens de spelregels komt hij eerst gedekt uit, en mag zijn partner vragen over het bieden stellen voordat de kaart wordt omgedraaid.

Wat betekenen LT en RT?

LT betekent linkertegenstander en RT rechtertegenstander, de twee spelers aan weerszijden van je (in het Engels LHO en RHO). Het zijn relatieve begrippen. Zit je Zuid, dan is West je LT en Oost je RT. Zit je Oost, dan is Zuid je LT en Noord je RT.

Spelers gebruiken ze vanaf elke plaats. "Mijn RT opende 1♥" vertelt je dat het openingsbod vlak voor jouw beurt kwam, en dat is de positie voor een direct volgbod of een informatiedoublet. Bij het beschrijven van het spelen slaan de woorden meestal op de leider, dus "de LT van de leider kwam uit met een ruiten" betekent de uitkomer.

De spelregels geven de uitkomst aan de LT van de leider. De dummy zit links van de uitkomer, dus de dummy speelt als tweede in de eerste slag, nadat hij de uitkomst gezien heeft, en de leider speelt als laatste. De RT van de leider is de partner van de uitkomer en speelt als derde. Zie de uitkomst voor hoe de uitkomer een kaart kiest.

Eerste, tweede, derde en vierde hand

De plaatsen worden ook genummerd naar de volgorde van bieden in een spel. De gever zit in eerste hand, de LT van de gever in tweede hand, de partner van de gever in derde hand en de RT van de gever in vierde hand. Die nummers veranderen elk spel doordat het delen rondgaat, terwijl Noord, Zuid, Oost en West blijven waar ze zijn.

De nummers zijn belangrijk omdat ze vertellen wat de eerdere passen betekenen. In eerste en tweede hand heeft partner nog niets gezegd, dus een opening moet de kracht hebben waar een partner op kan rekenen, en veel spelers gebruiken de regel van 20 om over twijfelgevallen te beslissen. In derde hand heeft partner al gepast en is een manche onwaarschijnlijk, dus veel paren openen iets lichter, vaak met een goede kleur waarin ze partner willen laten uitkomen. Met de Drury-conventie kan een gepaste partner nagaan of zo'n opening echt was. In vierde hand, na drie passen, eindigt een volgende pas het spel zonder score, dus spelers openen alleen als ze een plus verwachten. De regel van 15, honneurpunten plus het aantal schoppen, is daar de gebruikelijke maatstaf.

Tweede hand is de plaats voor het volgbod, omdat de opening van de gever, als die er is, vlak daarvoor komt, en vierde hand na een opening en twee passen is de plaats in de uitpas, waar spelers wat vrijer beschermend bieden.

Wat betekent kwetsbaar?

Een partij die kwetsbaar is, krijgt grotere premies voor manches en slems en betaalt grotere straffen als ze down gaat. Bij wedstrijdbridge en Chicago levert een gemaakte manche een premie van 300 op niet kwetsbaar en 500 kwetsbaar, dus 4♠ precies gemaakt is 420 of 620 waard. Ongedoubleerde downslagen kosten elk 50 niet kwetsbaar en 100 kwetsbaar, en gedoubleerde downslagen kosten veel meer. Het artikel over de puntentelling bij bridge geeft alle getallen, en strafpunten voor downslagen zet de gedoubleerde in een tabel.

Hoe een partij kwetsbaar wordt, hangt af van de spelvorm. Bij wedstrijdbridge staat het op het bord, volgens de cyclus hierboven. Bij robberbridge word je kwetsbaar door je eerste manche van de robber te winnen. Bij Chicago is de gewone afspraak een cyclus van vier spellen: niemand kwetsbaar in het eerste, de partij van de gever in het tweede en derde, en allen in het vierde. Spelers die de wedstrijdborden 1 tot en met 4 gebruiken, volgen in plaats daarvan de borden, en dan is in het tweede en derde spel de partij die niet geeft kwetsbaar.

Spelers beschrijven de combinatie vanuit hun eigen partij. Gunstige kwetsbaarheid betekent dat jij niet kwetsbaar bent en zij wel, vaak "groen tegen rood" genoemd, naar de kleuren op het bord. Ongunstige kwetsbaarheid is het omgekeerde, rood tegen groen. De andere twee gevallen heten gewoon niemand kwetsbaar en allen kwetsbaar.

Kwetsbaarheid heeft veel invloed op het competitief bieden. Bij gunstige kwetsbaarheid kost een redbod dat drie down gedoubleerd gaat 500, minder dan de 620 die de tegenstanders voor een kwetsbare 4♥ of 4♠ zouden scoren, dus preëmpts en redboden zijn gedurfder. Bij ongunstige kwetsbaarheid kost dezelfde drie down 800, en verstandige spelers openen dan degelijker preëmptief en volgen alleen met betere kleuren.

Eén spel, plaats voor plaats gevolgd

Hier is het spel van bovenaan de pagina, spel 1. Noord is gever en niemand is kwetsbaar.

WNOZ-paspas1♠pas2♠pas4♠paspaspas
Noord en Oost passen, Zuid opent 1♠ in derde hand, Noord verhoogt en Zuid biedt de manche.
  1. 1.Noord geeft, zoals op elk spel met nummer 1, 5, 9 of 13, en past in eerste hand met 9 punten.
  2. 2.Oost past in tweede hand met 5 punten. Zuid opent in derde hand 1♠ met 17 punten en een vijfkaart. West past, Noord verhoogt met drie troeven naar 2♠, en Zuid biedt met een sterke hand tegenover een verhoging 4♠.
  3. 3.Zuid noemde als eerste schoppen, dus Zuid is leider en speelt het contract.
  4. 4.West is de LT van Zuid en komt uit. De ♦H, de hoogste van de serie HVB10, is de vanzelfsprekende kaart.
  5. 5.Noord, de dummy, legt de hand neer na de uitkomst, met de schoppen rechts, en de leider speelt beide handen. Met vijf troeven, vijf harten als de kleur 3-2 zit en het ♦A heeft Zuid meer dan de tien slagen die nodig zijn.
  6. 6.West en Oost spelen tegen. Oost, de RT van de leider, speelt als derde in de eerste slag.

De posities in één oogopslag

De vier plaatsen op spel 1, met Zuid als leider in 4♠
PlaatsPartnerLTRTBij wedstrijdbridgeRol op spel 1
NoordZuidOostWestNoord-Zuidpaar, houdt de score bijGever, daarna dummy
OostWestZuidNoordOost-Westpaar, controleert de scoreTegenspeler, speelt als derde in de eerste slag
ZuidNoordWestOostNoord-ZuidpaarOpenaar en leider
WestOostNoordZuidOost-WestpaarTegenspeler, komt uit

Om van de plaatsen naar een volledig spel te gaan, neemt hoe speel je bridge je mee door een spel van het schudden tot de score, en zetten de spelregels van bridge elke regel op volgorde. De woorden op deze pagina, en nog veel meer, staan in de begrippenlijst van bridge.

FAQ

Veelgestelde vragen

Korte antwoorden op wat lezers het vaakst vragen.

Wat betekenen N, O, Z en W bij bridge?
Ze staan voor Noord, Oost, Zuid en West, de vier plaatsen aan tafel. Noord en Zuid zijn partners tegen Oost en West, en de letters worden gebruikt in diagrammen, spelverdelingen en scores.
Wat is de dummy bij bridge?
De dummy is de partner van de leider, die na de uitkomst zijn hand open op tafel legt. De leider speelt de kaarten van de dummy en zijn eigen kaarten, en de speler van de dummy speelt alleen de kaarten die de leider noemt.
Wie is de leider bij bridge?
De leider is de speler van de partij die het bieden won en die als eerste de speelsoort van het eindcontract noemde. De leider speelt zowel zijn eigen hand als de dummy.
Wie komt bij bridge als eerste uit?
De speler links van de leider komt uit, bij wedstrijdbridge eerst gedekt tot partner vragen heeft kunnen stellen, en pas daarna gaat de dummy open. Daarna speelt wie een slag wint voor in de volgende.
Wat betekent LT bij bridge?
LT betekent linkertegenstander (in het Engels LHO), de tegenstander die na jou speelt. De LT van de leider komt altijd uit.
Wat betekent kwetsbaar bij bridge?
Kwetsbaar betekent dat je partij grotere premies voor manches en slems krijgt en grotere straffen betaalt als ze down gaat. Bij wedstrijdbridge staat op het bord welke partijen kwetsbaar zijn, en bij robberbridge word je kwetsbaar als je een manche gewonnen hebt.
Wie deelt bij bridge als eerste?
Bij een spel thuis deelt de speler die de hoogste kaart trekt als eerste, en daarna gaat het delen met de klok mee. Bij wedstrijdbridge beslist het bord, en op spel 1 is Noord gever.
Veranderen de posities bij wedstrijdbridge?
Je richting blijft meestal de hele zitting dezelfde, Noord-Zuid of Oost-West. Wat verandert, zijn de tafel en de tegenstanders als het schema loopt, en op elk spel veranderen de rollen van gever, leider en dummy met het bieden.

Oefenen: de posities bij bridge

Acht korte vragen over wat je net gelezen hebt. Wil je langer oefenen, doe dan de quiz met honderd vragen.

Lees verder