Sans atout bij bridge

Een SA-contract levert 40 trekpunten op voor de eerste geboden slag boven de zes en 30 voor elke volgende. Overslagen, de slagen die je meer maakt dan het contract, zijn elk 30 waard als het contract niet gedoubleerd is. De tabel geeft de scores bij wedstrijdbridge, met de manche- of deelscorepremie erbij.

Bij wedstrijdbridge heb je voor een manche 100 trekpunten op één spel nodig. Drie slagen in sans atout geven 40 + 30 + 30 = 100, dus 3SA is een manche, en daarvoor zijn maar negen slagen nodig. Harten en schoppen hebben voor dezelfde 100 4♥ of 4♠ nodig, tien slagen, en klaveren en ruiten 5♣ of 5♦, elf slagen. Door die manche van negen slagen komt sans atout op elk niveau van spelen zo vaak voor.

Voor een SA-manche heb je nooit 4SA nodig. Het scoort precies wat 3SA met één overslag scoort, 430 niet kwetsbaar, en het vraagt een tiende slag die 3SA niet nodig heeft. Daarom gebruiken de meeste paren 4SA als conventioneel bod, zoals Blackwood, of als slemuitnodiging na een SA-opening. Overslagen tellen wel mee, dus 3SA met tien slagen scoort 430 en met elf 460 als je niet kwetsbaar bent.

Down gaan kost in sans atout hetzelfde als in elke andere speelsoort. Alle regels, doubletten en de puntentelling van robberbridge staan in de puntentelling bij bridge.

Een paar speelt sans atout als een troefkleur weinig zou helpen en de manche van negen slagen binnen bereik is. Spelers kijken naar een paar dingen voordat ze ervoor kiezen.

• Evenwichtige handen. Een hand met een 4-3-3-3-, 4-4-3-2- of 5-3-3-2-verdeling heeft geen singleton of renonce om mee te troeven, dus een troefkleur levert weinig op. Twee evenwichtige handen tegenover elkaar horen meestal in sans atout.
• Geen fit van acht kaarten in een hoge kleur. Heeft het paar acht of meer harten of schoppen samen, dan is 4♥ of 4♠ meestal de betere manche, omdat aftroevers en troefcontrole een extra slag opleveren. Zonder zo'n fit komt 3SA eerst.
• Een stop in elke kleur van de tegenstanders. Een stop is een kaart die een slag in de kleur wint, zoals het aas, of een kaartcombinatie zoals HVx of VB10 die er een wint als de hogere kaarten weg zijn. Hebben de tegenstanders een kleur geboden en heb jij daar niets in, dan maken ze daar misschien vijf slagen in voordat jij begint.
• Genoeg punten. Ongeveer 25 honneurpunten samen is de gewone maatstaf voor 3SA, ongeveer 33 voor 6SA en ongeveer 37 voor 7SA. Een goede vijfkaart telt extra, omdat die slagen oplevert zodra hij vrijgespeeld is.

Een fit in een lage kleur is het geval waarin sans atout vaak wint, zelfs met acht troeven. 5♣ en 5♦ hebben elf slagen nodig voor dezelfde manchepremie die 3SA voor negen geeft, en bij wedstrijdbridge scoort 3SA met twee overslagen 460 tegen 400 voor vijf in een lage kleur. De meeste spelers kiezen 3SA met een fit in een lage kleur als elke kleur gestopt is, en spelen alleen vijf in de lage kleur als één kleur helemaal open ligt of de handen te onevenwichtig zijn om zonder aftroevers negen slagen te maken.

De leider in sans atout maakt in de eerste slag een plan, voordat hij een kaart van de dummy speelt. De meeste docenten verdelen dat plan in deze stappen.

1. 1.Tel je vaste slagen. Azen, en heren en vrouwen die niet meer geslagen kunnen worden, kleur voor kleur over beide handen. AHV tegenover xxx is drie slagen, Ax tegenover xx is er één.
2. 2.Zoek de extra slagen. Komen de vaste slagen niet aan het contract, zoek dan een lange kleur om vrij te spelen. HVB10x tegenover xxx geeft vier slagen zodra het aas eruit gespeeld is. Ook de kleintjes van een lange kleur maken slagen, zodra de hogere kaarten weg zijn en de tegenstanders geen kaarten meer in de kleur hebben.
3. 3.Zoek de gevaarlijke kleur. Vraag je af welke kleur de tegenspelers kunnen afdraaien als ze aan slag komen, en welke tegenspeler de gevaarlijke hand is, degene met de lange kaarten in die kleur.
4. 4.Houd je stop op als je daarmee de tegenspelers van elkaar afsnijdt. Met één stop in de voorgespeelde kleur laat je de tegenspelers eerst een of twee rondes winnen. De regel van 7 zegt hoeveel: tel je kaarten in de kleur in beide handen op, trek dat af van zeven, en duik zoveel rondes. Voor elke keer duiken heb je een kleintje nodig in de hand met de stop.
5. 5.Plan je entrees. De slagen die je in de dummy vrijspeelt, zijn niets waard als je de dummy niet kunt bereiken om ze te incasseren. Houd een winnende kaart in een andere kleur achter in de hand met de lange kleur, en speel de honneurs eerst van de korte kant van een kleur.

Ontbreekt er in de lange kleur meer dan één hoge kaart, dan is snijden vaak de manier om hem vrij te spelen, en het artikel over veilige speelwijzen behandelt de gevallen waarin vroeg een slag afgeven je beschermt tegen een slecht zitsel.

De telling. In de eerste slag heeft Zuid één schoppen, drie harten en twee klaveren als vaste slagen, zes in totaal. De ruiten geven er vier bij zodra het ♦A weg is, samen tien, maar de tegenspelers winnen een slag als ze het ♦A nemen. Schoppen is de gevaarlijke kleur en West, met de lange schoppen, is de gevaarlijke hand.

Het ophouden, slag één tot en met drie. Noord en Zuid hebben samen vijf schoppen, en de regel van 7 zegt twee keer duiken. Zuid speelt klein op de ♠H en nog eens klein als West doorspeelt met de ♠V. West speelt een derde schoppen, de ♠B, en Zuid neemt met het aas. Oost heeft drie keer bekend en heeft geen schoppen meer.

De lange kleur, slag vier tot en met zes. Zuid speelt een ruiten naar de honneurs van de dummy. Oost kan het ♦A meteen nemen of het ophouden tot de derde ronde. Hoe dan ook heeft Oost geen schoppen meer om terug te spelen, dus de twee vrije schoppen van West blijven in zijn hand, zonder aas of heer om aan slag te komen en ze te incasseren.

De entree. Stel dat Oost het ♦A twee keer ophoudt en de derde ruiten wint. Zuid heeft geen ruiten meer, en de dummy heeft nog de ♦10 en de ♦4, twee vrije kaarten. De ♥H is de enige manier om ze te bereiken. Zuid mag de ♥H dus niet eerder gespeeld hebben. Wat Oost ook terugspeelt, Zuid neemt en steekt over naar de ♥H om de ruiten te incasseren. De leider maakt tien slagen en verliest twee schoppen en een ruiten.

Neem nu het aas in de eerste slag. Oost neemt met het ♦A, speelt schoppen terug, en West maakt de ♠V, de ♠B en nog twee kleine schoppen. Eén ruiten en vier schoppen zijn vijf slagen voor de tegenspelers, en 3SA gaat één down.

De tegenspelers spelen dezelfde race vanaf de andere kant. Tegen sans atout is het gewone plan uit te komen in de langste kleur van je partij en die te blijven spelen tot de kleintjes vrije kaarten worden. Uit een kleur met aansluitende honneurs zoals HVB52 kom je uit met de hoogste kaart. Uit een kleur zonder serie, zoals HB863, komen spelers meestal uit met de vierde van boven, die partner ook iets over de kleur vertelt.

Het bieden van partner gaat voor. Heeft partner een kleur geboden, kom daar dan in uit, tenzij je een goede reden hebt om het niet te doen. Het artikel over de uitkomst geeft de volledige lijst van de kaart waarmee je uit elke kaartcombinatie uitkomt, en derde hand kan bij een uitkomst met de vierde van boven met de regel van 11 uitrekenen hoeveel hogere kaarten de leider heeft.

Communicatie is voor de tegenspelers net zo belangrijk als voor de leider. De tegenspeler met de lange kleur heeft een entree in een andere kleur nodig, en zijn partner moet een kaart van de kleur bewaren om terug te spelen. Houdt de leider op, dan moeten de tegenspelers misschien switchen naar een kleur waarin partner aan slag kan komen.

Een opening van 1SA toont een evenwichtige hand binnen een smalle puntenrange, zodat partner vaak meteen weet waar de hand thuishoort. De meeste Amerikaanse spelers, en de Standard American Yellow Card, gebruiken 15 tot 17 honneurpunten. In Acol, het systeem dat in Groot-Brittannië veel gespeeld wordt, spelen veel paren een zwakke SA van 12 tot 14, en er bestaan nog andere ranges, dus vraag na wat je partner speelt.

Een 2SA-opening toont een sterkere evenwichtige hand, meestal 20 tot 21 in Standard American en 20 tot 22 in Acol. Na een 1SA-opening gebruikt partner Stayman om een 4-4-fit in een hoge kleur te zoeken en Jacoby-transfers om een hoge vijfkaart te tonen. De beginnersles over openen met 1SA laat zien welke handen in aanmerking komen en hoe de antwoorder het contract kiest.

• De eerste slag uit gewoonte winnen. Een snel aas in de gevaarlijke kleur geeft de tegenspelers later vaak hun lange kleur. Tel je slagen voordat je in de eerste slag speelt.
• Vaste slagen incasseren voordat je slagen vrijspeelt. Geef de verliesslag vroeg af, zolang je nog stops hebt, en incasseer de vaste slagen aan het eind.
• Entrees vergeten. Speel de honneurs eerst van de korte hand, en houd een winnende kaart in een andere kleur achter in de hand met de lange kleur.
• Uit gewoonte een manche in een lage kleur kiezen. Elf slagen zijn veel moeilijker dan negen. Kijk eerst naar 3SA als elke kleur gestopt is.
• Sans atout bieden met een kleur die helemaal open ligt. Eén onbewaakte kleur kan de tegenstanders in één keer vijf of zes slagen geven.