Bridgetermen
Bridge heeft eigen woorden voor de fasen van een spel en voor de mensen aan tafel. Een spel begint met het bieden, dat het contract bepaalt, en daarna komt het spelen, waarin één speler, de leider, het opneemt tegen de twee tegenspelers. Wie deze woorden kent, kan de regels, de lessen en de gesprekken op de club veel makkelijker volgen.
De woorden van het bieden
Elk spel begint met het bieden. De gever doet de eerste bieding, en de andere spelers volgen met de klok mee. Een bieding is een pas, een bod, een doublet of een redoublet. Een bod noemt een niveau van één tot zeven en een speelsoort, een van de vier kleuren of sans atout, en elk bod moet hoger zijn dan het vorige.
De eerste speler die een bod doet, is de openaar, en de partner van de openaar is de antwoorder. Een tegenstander die na de opening biedt, doet een volgbod, en zijn partner is de partner van de volgbieder. Boden verschillen ook in wat ze van partner vragen. Een forcing bod verplicht partner nog eens te bieden, een inviterend bod vraagt partner met wat extra door te gaan naar de manche, en een afsluitend bod vraagt partner te stoppen. Veel biedingen hebben een afgesproken betekenis die afwijkt van hun natuurlijke betekenis. Dat zijn conventies, zoals Stayman en het informatiedoublet, en op de club worden de tegenstanders via een alert op de ongewone gewezen.
De woorden van het spelen
De partij die het bieden wint, levert de leider: de speler van die partij die als eerste de speelsoort van het contract noemde. De partner van de leider wordt de dummy. De speler links van de leider, de linkertegenstander (LT), komt uit met de eerste kaart, de uitkomst, en daarna gaan de dertien kaarten van de dummy open op tafel, zodat de leider ze kan spelen. Eén kaart van elke speler vormt een slag, en een spel heeft dertien slagen.
Spelers moeten bekennen als ze kunnen. Wie niet kan bekennen, mag een kaart van een andere kleur afgooien of troeven met een troef. Het vak van de leider heeft eigen woorden. Met een snit probeer je een slag te maken met een kaart die niet de hoogste meer is, in de hoop dat een ontbrekende honneur goed zit. Een entree is een kaart die een slag wint in de hand die je moet bereiken. Duiken is met opzet een slag verliezen door laag te spelen, en ophouden is duiken in de lange kleur van de tegenstanders om hun communicatie te verbreken. De twee tegenspelers praten met elkaar via signalen, de afgesproken betekenissen van de kleine kaarten die ze spelen.
De woorden van de puntentelling en het spel
De partij van de leider heeft zes slagen nodig voordat ze iets scoort. Die eerste zes slagen tellen niet, en elke slag daarboven levert trekpunten op: 20 in een lage kleur, 30 in een hoge kleur, en in sans atout 40 voor de eerste slag en 30 voor elke volgende. Een contract van 100 trekpunten of meer is een manche, dus 3SA, 4♥, 4♠, 5♣ en 5♦ zijn de laagste manches. Een contract onder de manche is een deelscore. Twaalf geboden en gemaakte slagen zijn een klein slem en alle dertien een groot slem, en beide leveren een grote premie op.
Slagen die je meer maakt dan het contract, zijn overslagen. Slagen die je tekortkomt, zijn downslagen, en die scoren voor de tegenspelers. Een partij die kwetsbaar is, krijgt grotere premies voor manches en slems en betaalt grotere straffen. Bij een spel thuis vormen de spellen samen een robber. Bij wedstrijdbridge speelt elk paar of viertal dezelfde spellen en worden de resultaten vergeleken, in matchpunten bij parenwedstrijden en in IMPs bij viertallen. Alle getallen staan in het artikel over de puntentelling.
Bridgetermen van A tot Z
- 2 over 1
- Kort voor 2 over 1 mancheforcing, een biedsysteem waarin een bijbod in een nieuwe kleur op 2-niveau na een opening van één in een kleur, zoals 1♠ - 2♣, het paar tot de manche verplicht. Het geldt voor een antwoorder die nog niet gepast heeft, als de tegenstanders niet geboden hebben. In het Engels geschreven als 2/1. Artikel
- Aan/af-signaal
- Een kaart van een tegenspeler die zegt of hij de kleur die partner voorspeelde wel of niet wil. In de standaardmethode seint een hoge kleine kaart aan en een lage af, en bij omgekeerde signalen is het andersom. Artikel
- ACBL
- De American Contract Bridge League, de bridgebond van de Verenigde Staten, Canada, Mexico en Bermuda. Ze erkent clubavonden en toernooien, kent meesterpunten toe en geeft de spelregels uit voor Noord-Amerika. Artikel
- Acol
- Het biedsysteem dat in Groot-Brittannië en Ierland het meest gespeeld wordt: vierkaart hoog, een zwakke 1SA van 12 tot 14 punten en natuurlijk bieden met weinig conventies.
- Afgooien
- Een kaart van een zijkleur spelen als je niet kunt bekennen en niet wilt troeven. Een afgegooide kaart kan de slag nooit winnen. Artikel
- Afsluitend bod
- Een bod dat partner vraagt te passen, omdat de bieder geen verdere kansen ziet (ook stopbod of afzwaaibod). Na 1SA is een transfer gevolgd door een pas een manier om af te zwaaien. Artikel
- Alert
- Een waarschuwing aan de tegenstanders dat de bieding van partner een conventionele betekenis heeft die ze misschien niet verwachten. Clubs verschillen in de werkwijze, maar meestal zeg je hardop "alert" of laat je de alertkaart uit de biddingbox zien. Artikel
- Antwoorder
- De partner van de openaar. Het eerste bod van de antwoorder, het bijbod, vertelt de openaar iets over steun, lengte en kracht. Artikel
- BBO
- Bridge Base Online, de grootste site om online te bridgen, met gratis tafels, toernooien en een spelviewer die bridgeschrijvers gebruiken om spellen te delen.
- Bekennen
- Een kaart spelen van de kleur die werd voorgespeeld. Een speler moet bekennen als hij kan, en niet bekennen terwijl het wel kan is een verzaking. Artikel
- Beschermend bieden
- Bieden of doubleren in de laatste positie, als een pas het bieden zou beëindigen (in de uitpas). Een speler in de uitpas kan met minder kracht iets doen, omdat partner dan zeker wat punten heeft.
- Biddingbox
- Een doosje met bedrukte kaartjes, één voor elke mogelijke bieding, die spelers gebruiken in plaats van hun biedingen hardop te zeggen. Het hoort bij de standaarduitrusting van een bridgeclub en houdt het bieden stil. Artikel
- Bieden
- De fase van een spel waarin de vier spelers om de beurt een bieding doen tot het contract vastligt. Het bieden eindigt als drie passen volgen op een bod, of als alle vier spelers meteen passen. Artikel
- Bieding
- Elke handeling in het bieden: een bod, een pas, een doublet of een redoublet. Iedere speler doet in elk spel minstens één bieding. Artikel
- Blackwood
- Een conventie waarin een bod van 4SA partner vraagt hoeveel azen hij heeft, zodat het paar kan zien of er voor een slem twee azen ontbreken. De meeste paren spelen nu de versie Roman Keycard Blackwood (RKC), die de troefheer als vijfde aas telt. Artikel
- Bod
- Een bieding die een niveau van één tot zeven en een speelsoort noemt en belooft zoveel slagen boven de zes te maken met die speelsoort als troef. Een bod moet hoger zijn dan het vorige bod. Artikel
- Bord
- Bij wedstrijdbridge het bakje met vier vakken waarin één spel zit en dat van tafel naar tafel gaat. Op het bord staan het spelnummer, de gever en de kwetsbaarheid. Artikel
- Chicago
- Bridge in rondes van vier spellen: een spel voor thuis dat per spel gescoord wordt in een vaste cyclus van vier, met de kwetsbaarheid vooraf vastgelegd, zodat een avond een bekende lengte heeft. Het is de derde gangbare vorm van het spel, naast robberbridge en wedstrijdbridge. Artikel
- Claim
- Een verklaring van een speler dat hij een bepaald aantal van de resterende slagen zal maken, door zijn kaarten te laten zien en te zeggen hoe hij zal spelen. Het spelen stopt meteen, en als de tegenstanders de claim betwisten, beslist de wedstrijdleider. Artikel
- Contract
- Het laatste bod van het bieden, dat de troefkleur of sans atout vastlegt en het aantal slagen dat de partij van de leider moet maken. Het kan gedoubleerd of geredoubleerd zijn. Artikel
- Controle
- Een kaartcombinatie die voorkomt dat de tegenstanders de eerste of tweede slag in een kleur maken. Een aas of een renonce is een eerste controle, een heer of een singleton een tweede controle. Artikel
- Conventie
- Een bieding waarvan de betekenis door het paar is afgesproken en afwijkt van de natuurlijke betekenis van het bod. Stayman, Blackwood en het informatiedoublet zijn allemaal conventies. Artikel
- Cross-ruff
- Een manier om een troefcontract te spelen waarbij de leider om en om in beide handen troeft en de troeven los gebruikt in plaats van ze te trekken. Het werkt het best als elke hand kort is in een kleur die de andere lang heeft.
- Cuebid
- Een bod in een kleur waarin de bieder niet wil spelen, met een afgesproken kunstmatige betekenis. De twee families zijn het bod in de kleur van de tegenpartij bij competitief bieden en het controlebod op weg naar een slem. Artikel
- DD
- Kort voor double dummy, de analyse van een spel met alle vier de handen open, die laat zien welk resultaat elke partij met perfect spel kan halen. Een computersolver rekent het in seconden uit.
- De eerste zes slagen
- De eerste zes slagen van de partij van de leider, die niets opleveren (in het Engels book). Een contract van twee harten vraagt die zes plus twee, dus acht slagen in totaal. Artikel
- Deelscore
- Een contract van minder dan 100 trekpunten, zoals 2♥ of 1SA. Bij wedstrijdbridge levert een gemaakte deelscore een premie van 50 op, en bij robberbridge tellen deelscores op naar de manche. Artikel
- Dekken
- Een hogere honneur leggen op een honneur die de tegenstanders voorspelen, meestal om een lagere kaart van je eigen partij te promoveren. Het oude advies is honneur op honneur. Artikel
- Denomination
- Het formele woord in de Engelse spelregels voor de speelsoort van een bod, een van de vier kleuren of sans atout. De Nederlandse spelregels zeggen speelsoort, en aan tafel zeggen de meeste spelers gewoon kleur. Artikel
- Derde hand hoog
- De vuistregel in het tegenspel dat de speler die als derde in een slag speelt zijn hoogste kaart legt als de kaart van partner de slag niet wint, om de honneurs van de leider eruit te drijven.
- Directe positie
- De plaats direct na het bod van een tegenstander. Een doublet of volgbod in de directe positie komt voordat partner iets heeft kunnen zeggen. Artikel
- Distributie
- Het aantal kaarten dat een hand in elke kleur heeft, ook verdeling genoemd, zoals 5-4-3-1. Het betekent ook hoe een kleur over de vier handen verdeeld is. Artikel
- Distributiepunten
- Punten die je voor de verdeling bijtelt: in de meeste tellingen drie voor een renonce, twee voor een singleton en één voor een doubleton, of één voor elke kaart boven de vier in een lange kleur. Artikel
- Distributiesignaal
- Een kaart van een tegenspeler die laat zien of hij een even of oneven aantal kaarten in de kleur heeft. In de standaardmethode toont hoog-laag een even aantal en laag-hoog een oneven aantal. Artikel
- Doublet
- Een bieding op een bod van een tegenstander die de score van dat bod verhoogt als het het contract wordt. Volgens afspraak is het een strafdoublet of, op lage niveaus vaker, een verzoek aan partner om te bieden. Artikel
- Doubleton
- Precies twee kaarten in een kleur. In een troefcontract kan de hand met een doubleton die kleur vanaf de derde ronde troeven. Artikel
- Downslag
- Elke slag die de leider tekortkomt voor het contract. Downslagen scoren voor de tegenspelers: ongedoubleerd 50 per slag niet kwetsbaar en 100 per slag kwetsbaar, en meer als het contract gedoubleerd is. Artikel
- Dubbele renonce
- Voorspelen in een kleur waarin leider en dummy allebei geen kaarten meer hebben maar wel troeven, zodat de leider in de ene hand kan troeven en uit de andere een verliezer kan afgooien. Artikel
- Duiken
- Een kleine kaart spelen en met opzet een slag afgeven, meestal om de controle over een kleur te houden of een entree te bewaren. Zowel de leider als de tegenspelers duiken. Artikel
- Dummy
- De partner van de leider, en ook de hand die die partner na de uitkomst open op tafel legt. De leider speelt de kaarten van de dummy, en de speler van de dummy doet niet mee aan het spelen. Artikel
- Dwang
- Een speelwijze die een tegenspeler dwingt een kaart af te gooien die hij moet houden, omdat hij twee kleuren bewaakt en er een moet opgeven (squeeze). Meestal komt het tegen het eind van het spel, als de leider zijn winnende kaarten afdraait. Artikel
- EBU
- De English Bridge Union, de nationale bridgebond van Engeland. Ze organiseert nationale competities, bepaalt welke systemen en conventies in haar wedstrijden gespeeld mogen worden en heeft een eigen systeem van meesterpunten. Artikel
- Eenkleurenspel
- Een hand die draait om één lange kleur van zes kaarten of meer, zonder tweede kleur die het bieden waard is.
- Entree
- Een kaart die een slag wint in een bepaalde hand en die hand zo aan slag brengt. Het plannen van entrees tussen leider en dummy is een groot deel van het afspel.
- Evenwichtige hand
- Een hand zonder renonce, zonder singleton en met hooguit één doubleton. De drie evenwichtige verdelingen zijn 4-3-3-3, 4-4-3-2 en 5-3-3-2. Artikel
- Fit
- Een kleur waarin het paar genoeg kaarten heeft om er een goede troefkleur van te maken, meestal acht of meer samen. Een fit van acht kaarten in een hoge kleur is het gewone doel bij het bieden. Artikel
- Forcing bod
- Een bod waarop partner niet mag passen. Een nieuwe kleur van de antwoorder op 1-niveau is bijvoorbeeld in de standaardmethode rondeforcing. Artikel
- Fout zitten
- Een honneur zit fout als hij achter de vork zit, in de hand die speelt na de kaart die ernaartoe gespeeld wordt, zodat de snit mislukt. Artikel
- Gebroken serie
- Aansluitende honneurs met één gat, zoals HV10 of VB9. Uit een gebroken serie kom je uit met de hoogste kaart, net als uit een echte serie. Artikel
- Gever
- De speler die de kaarten deelt en de eerste bieding doet. De gever schuift elk spel één plaats met de klok mee, en bij wedstrijdbridge staat de gever op het bord. Artikel
- Goed zitten
- Een honneur zit goed als hij voor de vork zit, in de hand die speelt voor de kaart die ernaartoe gespeeld wordt, zodat de snit lukt. Artikel
- Goulash
- Een spel dat na een rondgepast spel zonder te schudden gedeeld wordt, zodat de kleuren lang en de handen wild uitvallen. Het is een gewoonte bij spellen thuis, en bij wedstrijdbridge is het niet toegestaan.
- Groot slem
- Een contract op 7-niveau, waarvoor je alle dertien slagen nodig hebt. Het levert een premie op van 1000 niet kwetsbaar of 1500 kwetsbaar. Artikel
- Hand
- De dertien kaarten die één speler krijgt, en ook de speler die ze heeft. In het Engels zeggen spelers "a hand" ook voor een heel spel.
- Herbieding
- Het tweede bod van een speler in het bieden, meestal het bod van de openaar nadat de antwoorder heeft bijgeboden. Met de herbieding maakt de openaar zijn puntenrange en verdeling nauwkeuriger. Artikel
- Hoge kleur
- Schoppen of harten, de twee hoogste kleuren. Elke geboden en gemaakte slag in een hoge kleur levert 30 op, dus vier in een hoge kleur is een manche. Artikel
- Honneur
- Elk van de vijf hoogste kaarten van een kleur: het aas, de heer, de vrouw, de boer en de tien. De tien telt als honneur voor de premie voor honneurs, maar levert geen honneurpunten op. Artikel
- Honneurpunten
- De standaardmaat voor de kracht van een hand: 4 voor een aas, 3 voor een heer, 2 voor een vrouw en 1 voor een boer. Het spel kaarten bevat in totaal 40 punten, dus een gemiddelde hand heeft er 10. Artikel
- IMP
- Kort voor International Match Point (internationaal matchpunt), de eenheid van de viertallentelling. Het verschil tussen twee scores op een spel wordt volgens een vaste tabel van 0 tot 24 omgezet in IMPs. Artikel
- Incasseren
- Een winnende kaart spelen en er de slag mee nemen. De leider incasseert zijn azen voordat de tegenstanders ze kunnen aftroeven.
- Informatiedoublet
- Een doublet van een opening dat partner vraagt een van de niet-geboden kleuren te bieden. Het belooft openingskracht en steun voor de kleuren die nog niet genoemd zijn, of een hand die te sterk is voor een volgbod. Artikel
- Ingooi
- Een speelwijze die een tegenstander aan slag brengt op een moment dat elke kaart die hij kan spelen de leider een slag geeft. Meestal elimineer je eerst de veilige kleuren van de tegenstander (eliminatie en ingooi). Artikel
- Inviterend
- Gezegd van een bod dat partner vraagt met een maximum door te gaan naar manche of slem en met een minimum te stoppen. Een verhoging van 1SA naar 2SA is inviterend. Artikel
- Klein slem
- Een contract op 6-niveau, waarvoor je twaalf slagen nodig hebt. Het levert een premie op van 500 niet kwetsbaar of 750 kwetsbaar. Artikel
- Kleine kaart
- Elke kaart van de twee tot en met de negen, en voor veel spelers ook de tien (een kleintje). De negen en de acht zijn belangrijker dan ze lijken, omdat ze vaak beslissen wie de derde ronde van een kleur wint. Artikel
- Kleurpreferentiesignaal
- Een signaal van een tegenspeler dat naar een van de twee andere kleuren wijst: een hoge kaart vraagt om de hoogste van de twee, een lage kaart om de laagste. Het wordt het vaakst gebruikt als je partner een aftroever geeft. Artikel
- Korte kleur
- Een kleur van twee kaarten of minder. Zodra er een troeffit gevonden is, levert kortheid punten op, omdat de hand kan troeven. Artikel
- Kwetsbaar
- De toestand die voor een partij de premies voor manche en slem en de strafpunten voor downslagen verhoogt. Bij wedstrijdbridge bepaalt het bord het, en bij robberbridge word je kwetsbaar door een manche te winnen. Artikel
- Lage kleur
- Klaveren of ruiten, de twee laagste kleuren. Elke geboden en gemaakte slag in een lage kleur levert 20 op, dus voor een manche in een lage kleur moet je vijf bieden, elf slagen. Artikel
- Lange kleur
- Een kleur van vijf of meer kaarten. Zodra de hogere kaarten weg zijn, maken de lange kaarten slagen, dus spelers bieden meestal hun langste kleur eerst en komen er tegen sans atout vaak in uit. Artikel
- Lebensohl
- Een conventie na een volgbod van de tegenstanders op de 1SA-opening van partner, waarin een kunstmatig 2SA-bod partner vraagt 3♣ te bieden en zo zwakke handen van sterke scheidt. Ook de partner van een speler die een zwakke twee van de tegenstanders doubleerde, gebruikt het. Artikel
- Leider
- De speler die het contract speelt: de eerste speler van de winnende partij die de speelsoort ervan bood. De leider speelt zowel zijn eigen kaarten als die van de dummy. Artikel
- Limietverhoging
- Een sprongverhoging van de kleur van partner die inviterende kracht toont, meestal 10 tot 11 punten met drie of meer troeven, zoals 1♥ - 3♥. De openaar past met een minimum en biedt de manche met meer. Artikel
- LT
- Kort voor linkertegenstander (in het Engels LHO), de tegenstander die links van een speler zit. De LT van de leider komt uit. Artikel
- Manche
- Een contract van 100 of meer trekpunten, dat bij het maken de manchepremie oplevert. De laagste manches zijn 3SA, vier in een hoge kleur en vijf in een lage kleur. Artikel
- Mancheforcing
- Een afspraak of bod waarna geen van beide partners onder de manche mag stoppen. Een 2 over 1-bijbod is het gewone voorbeeld, en een sterke 2♣-opening is in de meeste biedverlopen mancheforcing. Artikel
- Manchepoging
- Een bod na een verhoging dat partner vraagt of hij doorgaat naar de manche, meestal door een kleur te noemen waarin je hulp nodig hebt. Artikel
- Matchpunten
- De telling van de meeste parenwedstrijden, waarin een paar op een spel een punt krijgt voor elk ander paar dat het verslaat en een half punt voor elke gelijke score. Resultaten worden vergeleken, dus een overslag kan net zoveel uitmaken als een manche. Artikel
- Matchpunten of meesterpunten
- Twee soorten punten die je niet moet verwarren. Matchpunten zijn de telling van parenwedstrijden, meesterpunten de punten die een bond toekent voor resultaten in wedstrijden. In Nederland staat de afkorting van twee letters voor meesterpunten, terwijl dezelfde letters in Engelse teksten meestal matchpoints betekenen. Uit de context blijkt meestal welke bedoeld is. Artikel
- Meesterpunten
- Punten voor een ranglijst die een bridgebond toekent voor het winnen van of een goede plaats in erkende wedstrijden (in het Engels masterpoints). Bij de ACBL tellen ze een hele loopbaan op naar titels zoals Life Master. Artikel
- Michaels
- Een direct cuebid in de openingskleur van de tegenstander dat een tweekleurenspel toont, zoals beide hoge kleuren na een opening in een lage kleur. Na een opening in een hoge kleur toont het de andere hoge kleur en een lage kleur. Artikel
- Misfit
- Een spel waarin de twee handen van een paar lengte in verschillende kleuren hebben en geen van beide steun. Misfits spelen slecht, en het gewone advies is vroeg te stoppen met bieden.
- Misleidende kaart
- Een kaart die je speelt om een tegenstander te misleiden over je kaarten, zoals een tegenspeler die de vrouw uit VB laat vallen. Misleidende kaarten zijn toegestaan, maar proberen te misleiden met een opmerking, een gebaar of de snelheid waarmee je speelt is dat niet.
- MUD
- Kort voor middle-up-down, een manier om uit drie kleine kaarten uit te komen door eerst de middelste te spelen en daarna de hogere. Het moet partner helpen drie kleintjes van een doubleton te onderscheiden, al weet partner het vaak pas zeker in de tweede ronde. Artikel
- Negatief doublet
- Een doublet van de antwoorder nadat partner opent en de volgende speler een volgbod doet, dat de niet-geboden kleuren en wat kracht toont in plaats van een wens om te straffen. Is er nog een hoge kleur niet geboden, dan belooft het daar meestal vier kaarten. Artikel
- Niet forcing
- Een bod waarop partner mag passen. De meeste verhogingen en de meeste herhalingen van een al geboden kleur zijn niet forcing.
- NV
- Not vulnerable, niet kwetsbaar, zoals het in Engelstalige scorestaten en spelverdelingen staat. De tegenhanger is Vul, kwetsbaar. Op een Nederlands bord staat de kwetsbaarheid als niemand, NZ, OW of allen. Artikel
- Omgekeerde signalen
- Signaalafspraken waarin een lage kaart aanseint en een hoge kaart afseint, het omgekeerde van het standaard aan/af-signaal. Gangbaar bij wedstrijdspelers. Artikel
- Onevenwichtig
- Elke hand met een renonce, een singleton of twee doubletons. Zulke handen worden in kleuren geboden en willen meestal een troefcontract spelen. Artikel
- Onvoldoende bod
- Een bod dat niet hoger is dan het vorige bod, zoals 1♦ na 1♥. De spelregels laten de overtreder het rechtzetten, soms ten koste van een partner die moet blijven passen. Artikel
- Openaar
- De speler die het eerste bod van het bieden doet, een pas niet meegerekend. De partner van de openaar is de antwoorder. Artikel
- Opening
- Het eerste bod van een biedverloop, gedaan door de openaar. In de standaardmethode toont één in een kleur ongeveer 12 tot 21 punten en 1SA een evenwichtige 15 tot 17. Artikel
- Ophouden
- Een of twee rondes weigeren een slag te winnen in de kleur van de tegenstanders, zodat één tegenspeler door de kleur heen raakt. Het is een standaardspeelwijze in sans atout als de leider maar één stop heeft. Artikel
- Overslag
- Elke slag die de leider meer maakt dan het contract vroeg. Overslagen scoren hun slagwaarde, of een vast bedrag als het contract gedoubleerd is. Artikel
- Paar
- De twee spelers die tegenover elkaar zitten en als partij samen spelen, Noord en Zuid tegen Oost en West. Partners leggen hun afspraken vast op een systeemkaart. Artikel
- Partij
- Een van de twee paren aan tafel, Noord-Zuid of Oost-West. De score wordt per partij bijgehouden, en kwetsbaarheid hoort bij een partij, niet bij een speler. Artikel
- Partner van de volgbieder
- De partner van een speler die een volgbod of een informatiedoublet heeft gedaan (in het Engels advancer). Zijn biedingen tonen steun voor het volgbod, of de beste kleur als antwoord op het doublet. Artikel
- Pas
- Een bieding waarmee je geen bod doet. Drie passen achter elkaar na een bod beëindigen het bieden, en vier passen aan het begin maken het spel rondgepast. Artikel
- Preëmpt
- Een hoge opening of hoog volgbod met een lange kleur en een zwakke hand, bedoeld om de biedruimte van de tegenstanders op te maken. Zwakke twee-openingen en openingen op 3-niveau zijn preëmpts. Artikel
- Premie
- Punten die je naast de trekpunten scoort, voor het maken van een deelscore, een manche of een slem, voor het winnen van een robber of voor het maken van een gedoubleerd contract. De premies voor manche en slem zijn hoger als je kwetsbaar bent. Artikel
- Premie voor honneurs
- Een premie bij robberbridge en Chicago voor het hebben van de hoogste troeven in één hand: 100 voor vier van de vijf troefhonneurs en 150 voor alle vijf. Alle vier azen in één hand in een SA-contract leveren ook 150 op. Wedstrijdbridge kent geen premie voor honneurs. Artikel
- Psych
- Een bod met een hand die niet heeft wat het bod belooft, om de tegenstanders te misleiden. Het is toegestaan zolang partner niet meer reden heeft om het te verwachten dan de tegenstanders.
- pt
- Afkorting van punten, hier de honneurpunten, in korte notaties zoals "15-17 pt" of "een opening van 12 pt". Engelstalige boeken en sites gebruiken daarvoor een afkorting van high-card points. Artikel
- Quick tricks
- Een telling van de slagen die een hand in de eerste twee rondes van elke kleur zou moeten maken. AH telt voor twee, AV voor anderhalf, een aas of HV voor één en een gedekte heer voor een half. Artikel
- Redbod
- Een contract dat je biedt in de verwachting down te gaan, omdat de strafpunten minder kosten dan de tegenstanders hun eigen contract te laten maken. Redboden lonen het meest bij gunstige kwetsbaarheid. Artikel
- Redoublet
- Een bieding op een doublet van een tegenstander die de score van het contract nog eens verhoogt. Na een informatiedoublet redoubleert de partner van de openaar meestal om 10 of meer punten te tonen. Artikel
- Regel van 11
- Een hulpmiddel om een uitkomst met de vierde van boven te lezen. Trek de waarde van de uitgekomen kaart af van 11, en je weet hoeveel hogere kaarten in die kleur de andere drie handen samen hebben. Artikel
- Regel van 20
- Een hulpmiddel voor het openen met lichte handen. Tel de honneurpunten op bij het aantal kaarten in je twee langste kleuren, en open op 1-niveau als het totaal 20 of meer is. Artikel
- Renonce
- Helemaal geen kaarten in een kleur. Met een renonce kun je in een troefcontract de eerste ronde van die kleur troeven. Artikel
- Reverse
- Een herbieding van de openaar op 2-niveau in een nieuwe kleur die hoger is dan zijn eerste kleur, zoals 1♦ - 1♠ - 2♥. Het toont een sterke hand waarin de eerste kleur langer is dan de tweede. Artikel
- Robber
- Bij robberbridge een reeks spellen die eindigt als één partij twee manches gewonnen heeft. De winnaars krijgen een premie van 700 als de andere partij geen manche won, of 500 als de andere partij ook een manche won. Artikel
- Rondgepast
- Gezegd van een spel waarin alle vier spelers meteen passen. De kaarten worden ingegooid en het spel levert beide partijen nul op. Artikel
- RT
- Kort voor rechtertegenstander (in het Engels RHO), de tegenstander die rechts van een speler zit. De RT van de leider is de partner van de uitkomer. Artikel
- SA
- Kort voor sans atout, gebruikt bij het schrijven van boden en contracten zoals 1SA en 3SA. Spelers lezen 3SA hardop als "drie sans atout" of kortweg "drie sans".
- Sans atout
- Een speelsoort zonder troefkleur, waarin elke slag gewonnen wordt door de hoogste kaart van de voorgespeelde kleur. De eerste slag boven de zes levert 40 op en elke volgende 30, dus 3SA is een manche. Artikel
- SAYC
- Kort voor Standard American Yellow Card, het standaardsysteem van de ACBL met vijfkaart hoog, een 1SA van 15 tot 17 en een korte lijst conventies. Het is een gangbare keuze voor twee spelers die nog nooit samen gespeeld hebben. Artikel
- Semigebalanceerd
- Een hand met een doubleton in twee kleuren, 5-4-2-2 of 6-3-2-2. Wordt vaak in sans atout geopend of herboden als de lange kleuren lage kleuren zijn. Artikel
- Serie
- Drie of meer aansluitende honneurs, zoals HVB of VB10. Uit een serie kom je normaal uit met de hoogste kaart. Artikel
- Signaal
- Een afgesproken boodschap in de keuze van de kleine kaart die een tegenspeler speelt. De drie standaardsignalen zijn het aan/af-signaal, het distributiesignaal en het kleurpreferentiesignaal. Artikel
- Signaalafspraken
- De afgesproken signalen en uitkomsten van een paar, die op de systeemkaart staan: met welke kaart je uit elke kaartcombinatie uitkomt en wat een hoge of lage kaart betekent als je bekent. Artikel
- Singleton
- Precies één kaart in een kleur. Een singleton is in een troefcontract, waar je ermee kunt troeven, meer waard dan in sans atout. Artikel
- Slaan
- Een ontbrekende honneur winnen door de hoogste kaarten te spelen tot hij valt, in plaats van erop te snijden. De vuistregel voor een ontbrekende vrouw is "acht altijd, negen nooit". Artikel
- Slag
- Eén kaart van elk van de vier spelers, met de klok mee in dezelfde ronde gespeeld. De hoogste troef wint hem, of de hoogste kaart van de voorgespeelde kleur als er niet getroefd is. Artikel
- Slem
- Een contract op 6- of 7-niveau, dat een premie oplevert bovenop de manchepremie. Met slem alleen bedoelen spelers een klein slem. Artikel
- Sleutelkaart
- Bij Roman Keycard Blackwood een van de vier azen of de troefheer. Elk antwoord op 4SA telt sleutelkaarten in plaats van azen, en de antwoorden 5♥ en 5♠ zeggen ook of je de troefvrouw hebt. Artikel
- Snit
- Een poging een slag te maken met een kaart die niet de hoogste meer is, door ernaartoe te spelen in de hoop dat de hogere kaart ervoor zit. Het klassieke geval is naar AV spelen en de vrouw leggen als de heer goed zit (snijden op de heer). Artikel
- Speelfiguur
- De kaarten die een paar samen in één kleur heeft, apart bestudeerd om de beste manier te vinden om de kleur te spelen. Boeken met speelfiguren geven voor elke kaartcombinatie de speelwijze en de kansen. Artikel
- Speelsoort
- De kleur of sans atout die in een bod genoemd wordt. De vijf speelsoorten zijn van laag naar hoog klaveren, ruiten, harten, schoppen en sans atout. Artikel
- Spel
- De 52 kaarten zoals ze over de vier handen gedeeld zijn, en ook het delen zelf. Bij wedstrijdbridge zit elk spel in een bord, dat aan elke tafel om de beurt gespeeld wordt. Artikel
- Splinter
- Een ongewone sprong in een nieuwe kleur die de kleur van partner steunt en een singleton of renonce toont in de geboden kleur, zoals 1♠ - 4♣. Het helpt partner beoordelen of de handen goed passen voor een slem. Artikel
- Sprong in een nieuwe kleur
- Een sprongbod in een nieuwe kleur, zoals 1♦ - 2♠. Traditioneel toont het een sterke hand, al spelen veel paren de sprong in een nieuwe kleur van de antwoorder nu als zwak. Artikel
- Sprongbod
- Een bod één niveau hoger dan nodig is om die speelsoort te noemen, zoals 1♥ - 2♠ terwijl 1♠ mogelijk was. Afhankelijk van het biedverloop toont het een sterke hand of een zwakke, preëmptieve. Artikel
- Stayman
- Een conventie waarin de antwoorder na een 1SA-opening 2♣ biedt om te vragen of de openaar een hoge vierkaart heeft. De openaar antwoordt 2♦ zonder hoge vierkaart, of biedt een hoge vierkaart. Artikel
- Stop
- Een kaartcombinatie die voorkomt dat de tegenstanders in sans atout een kleur afdraaien, zoals een aas, Hx of VBx. Voordat een paar 3SA biedt, controleert het of het een stop heeft in elke kleur die de tegenstanders geboden hebben. Artikel
- Strafdoublet
- Een doublet in de verwachting dat het contract down gaat en je de hogere strafpunten incasseert. De meeste paren spelen doubletten van hoge contracten en van 1SA-openingen zo. Artikel
- Systeemkaart
- Een formulier met het systeem en de conventies van een paar, dat je voor het spelen invult en neerlegt waar de tegenstanders het kunnen lezen. Op de club wordt van elk paar verwacht dat het er een heeft.
- Tegenspeler
- Elk van de twee spelers van de partij die het bieden niet won. De tegenspelers proberen genoeg slagen te maken om het contract down te spelen. Artikel
- Toeschouwer
- Iemand die aan tafel meekijkt (ook kibitzer genoemd). Een toeschouwer mag één hand of alle vier bekijken, maar mag geen commentaar geven, geen signalen geven en niet op het spel reageren.
- Transfer
- Een bod dat lengte toont in de eerstvolgende hogere kleur en partner vraagt die kleur te bieden, zoals 2♦ na 1SA om harten te tonen. Door transfers wordt de sterke hand leider. Artikel
- Trekpunten
- De punten voor de geboden en gemaakte slagen boven de zes, die meetellen voor de manche. Ze zijn 20 per slag waard in een lage kleur, 30 in een hoge kleur, en 40 en daarna 30 in sans atout. Artikel
- Troef
- De kleur die in het contract genoemd is en in dat spel hoger is dan de andere drie, en ook een kaart van die kleur. Een speler die niet kan bekennen, kan de slag winnen door een troef te spelen. Artikel
- Troeftrekken
- Troef voorspelen tot de tegenstanders geen troeven meer hebben, zodat ze de winnende kaarten van de leider niet kunnen aftroeven. De leider doet het meestal vroeg, tenzij hij de troeven nodig heeft om mee te troeven.
- Troeven
- Een troef in een slag spelen als je niet kunt bekennen. De aftroever wint de slag, tenzij er daarna een hogere troef gespeeld wordt. Artikel
- Tweede hand laag
- De vuistregel in het tegenspel dat de speler die als tweede in een slag speelt een kleine kaart legt, zodat partner, die als laatste speelt, hoger kan spelen dan de dummy of de leider.
- Tweekleurenspel
- Een hand met twee kleuren van vijf kaarten of meer. Michaels en Unusual 2SA tonen een tweekleurenspel in één bod. Artikel
- Uitkomst
- De eerste kaart van het spel, gespeeld door de speler links van de leider voordat de dummy opengaat. Je kiest hem met alleen je eigen hand en het bieden als houvast. Artikel
- Unusual 2SA
- Een sprongvolgbod van 2SA op de opening van een tegenstander dat minstens vijf kaarten toont in elk van de twee laagste niet-geboden kleuren. Na een opening in een hoge kleur toont het beide lage kleuren. Artikel
- Vacante plaatsen
- Een manier om de kans op een ontbrekende kaart te berekenen: de hand met meer onbekende kaarten heeft hem waarschijnlijker, in verhouding tot het aantal onbekende kaarten dat elke hand nog heeft. Artikel
- Veilige speelwijze
- Een manier om een kleur te spelen waarbij je een mogelijke extra slag opgeeft om je in te dekken tegen een slecht zitsel dat het contract zou kosten (safety play). Je kiest hem als het contract belangrijker is dan de overslag. Artikel
- Verdeling
- De lengtes van de vier kleuren in een hand, met de langste eerst geschreven, zoals 5-4-3-1. Zodra er een fit gevonden is, is een hand met korte kleuren meer waard dan alleen zijn punten doen vermoeden. Artikel
- Verhoging
- Een bod in de kleur die partner al geboden heeft, dat steun voor die kleur toont. Een enkele verhoging is de zwakste, en hogere verhogingen tonen volgens afspraak meer kracht of meer troeven. Artikel
- Verliezer
- Een kaart die naar verwachting een slag verliest. Bij de Losing Trick Count telt een speler tot drie verliezers per kleur, gemeten aan het ontbrekende aas, de heer en de vrouw. Artikel
- Verliezer op verliezer
- Een verliezer afgooien op een slag die je toch verliest, in plaats van te troeven, om de controle over een kleur te houden, een overtroever te vermijden of een ingooi voor te bereiden. Artikel
- Verzaking
- Niet bekennen terwijl je dat wel kunt. Een voldongen verzaking kost de overtredende partij volgens de spelregels meestal één of twee slagen. Artikel
- Viertallentelling
- De telling bij viertallen, waarin het scoreverschil op elk spel wordt omgezet in IMPs en de totalen de wedstrijd beslissen. Grote swings tellen zwaarder dan kleine overslagen. Artikel
- Vijfkaart hoog
- De afspraak dat een opening van 1♥ of 1♠ minstens vijf kaarten in de kleur belooft. Standard American en 2 over 1 spelen het, Acol niet. Artikel
- Volgbod
- Een bod nadat een tegenstander het bieden geopend heeft. Een gewoon volgbod op 1-niveau toont meestal een goede vijfkaart en ongeveer 8 tot 16 punten. Artikel
- Voorspelen
- De eerste kaart van een slag spelen, en ook die kaart zelf. Wie de vorige slag won, speelt voor in de volgende. De eerste kaart van het spel heet de uitkomst. Artikel
- Vork
- Twee honneurs met een gat ertussen, zoals AV of HB. Een vork maakt de meeste slagen als de tegenstanders de kleur ernaartoe spelen, of als een snit lukt. Artikel
- Vrijspelen
- De hogere kaarten van de tegenstanders in een kleur eruit spelen tot de kaarten die over zijn winnen. De leider speelt in sans atout vaak een lange kleur vrij, en de tegenspelers doen hetzelfde met de kleur van hun uitkomst.
- WBF
- De World Bridge Federation, opgericht in 1958, de internationale bridgebond. Ze organiseert de wereldkampioenschappen zoals de Bermuda Bowl en geeft de Laws of Duplicate Bridge uit. Artikel
- Wedstrijdbridge
- De vorm van bridge waarin aan elke tafel dezelfde spellen gespeeld worden en elk resultaat vergeleken wordt met dat van anderen die dezelfde kaarten hadden. Zo verdwijnt het meeste geluk van de kaartverdeling uit het spel. Artikel
- Wedstrijdleider
- De functionaris die een wedstrijd leidt, het wisselschema vaststelt en beslist over onregelmatigheden zoals verzakingen en voor de beurt voorspelen. Spelers roepen de wedstrijdleider aan tafel zodra er iets misgaat. Artikel
- Winnende kaart
- Een kaart die een slag maakt als hij voorgespeeld of bijgespeeld wordt, zoals een hoge honneur of de laatste kaart van een kleur als de andere weg zijn.
- Wisselschema
- Het plan dat paren en borden vertelt waar ze na elke ronde van een wedstrijd heen moeten. Het Mitchell- en het Howell-schema zijn de twee standaardschema's. Artikel
- Yarborough
- Een hand zonder kaart hoger dan een negen. Hij is genoemd naar een graaf van Yarborough, die 1000 tegen 1 zou hebben gewed dat hij er nooit een zou krijgen, terwijl de echte kans ongeveer 1827 tegen 1 is. Artikel
- Zwakke twee
- Een opening van 2♦, 2♥ of 2♠ die een goede zeskaart en ongeveer 5 tot 10 punten toont. Het is een preëmpt die de hand toch goed beschrijft. Artikel
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op wat lezers het vaakst vragen.
- Wat betekent dummy bij bridge?
- De dummy is de partner van de leider, van wie de kaarten na de uitkomst open op tafel komen. De leider speelt die kaarten en zijn eigen kaarten, en de speler van de dummy mag geen speelwijzen voorstellen. Het artikel over de posities bij bridge legt uit wie in een bepaald biedverloop dummy wordt.
- Wat is een yarborough?
- Een yarborough is een hand zonder kaart boven de negen. De kans dat je er een krijgt, is ongeveer 1 op 1828.
- Wat is een slag bij bridge?
- Een slag is een ronde van vier kaarten, één van elke speler. Elk spel heeft dertien slagen, en het contract zegt hoeveel daarvan de partij van de leider moet winnen.
- Wat betekent doublet bij bridge?
- Een doublet is een bieding die de score van een bod van een tegenstander verhoogt als het het contract wordt. Op lage niveaus gebruiken de meeste paren het als informatiedoublet of negatief doublet, dat partner vraagt te bieden, terwijl doubletten van manchecontracten meestal strafdoubletten zijn.
- Wat is een robber bij bridge?
- Een robber is een reeks spellen die eindigt als één partij twee manches gewonnen heeft. Het is de eenheid van spelen bij robberbridge, en het artikel over de puntentelling geeft de premies.
- Wat betekenen de afkortingen pt, LT en RT?
- De afkorting pt staat voor punten, de honneurpunten van een hand, LT betekent linkertegenstander en RT rechtertegenstander (in het Engels LHO en RHO). Andere gangbare afkortingen zijn SA voor sans atout, IMP voor International Match Point en 2 over 1 voor 2 over 1 mancheforcing.
- Wat is het verschil tussen een hoge en een lage kleur?
- Schoppen en harten zijn de hoge kleuren, ruiten en klaveren de lage kleuren. Slagen in een hoge kleur leveren 30 op en in een lage kleur 20, dus voor een manche in een hoge kleur heb je tien slagen nodig en in een lage kleur elf.
Oefenen: bridgetermen
Acht korte vragen over wat je net gelezen hebt. Wil je langer oefenen, doe dan de quiz met honderd vragen.
