Minibridge
Bridgedocenten op scholen en clubs laten nieuwe spelers vaak eerst minibridge spelen, nog voordat ze iets over het bieden zeggen. Vanaf de eerste avond leren spelers een hand sorteren, samen met een partner slagen maken en als leider een spel spelen. Het is bovendien een goed kaartspel op zich.
Voor wie is minibridge?
Volgens de English Bridge Union werd minibridge voor het eerst in Nederland gespeeld, als manier om bridge op scholen te brengen. In de jaren negentig verspreidde het zich door Europa. In Engeland maakte de EBU het later de aanbevolen weg naar bridge voor alle beginners, en volgens haar boekje kunnen kinderen van zeven of acht het al leren. In Noord-Amerika beschrijft de ACBL minibridge als een spel voor spelers die nog geen slagenspel kennen, en op haar website staan een overzicht van de regels en een versie die je in je eentje online kunt spelen.
Docenten werken er graag mee, omdat het het moeilijkste deel van bridge voor een nieuwkomer weghaalt. In het volledige spel besteden de vier spelers de eerste minuten van elk spel aan het bieden, een gesprek in code dat het contract bepaalt. Minibridge vervangt dat door één eenvoudige stap, zodat een groep binnen een uur echte spellen speelt, met een leider, een dummy en twee tegenspelers.
De kaarten en het delen
Je hebt vier spelers nodig in twee paren, met de partners tegenover elkaar. De plaatsen heten Noord, Oost, Zuid en West, dus Noord en Zuid spelen tegen Oost en West. Gebruik één gewoon spel van 52 kaarten zonder jokers. In elke kleur is het aas de hoogste kaart, daarna volgen de heer, de vrouw, de boer en de tien, omlaag tot de twee.
De kaarten worden geschud, de speler rechts van de gever coupeert, en de gever deelt alle kaarten één voor één uit, gedekt en met de klok mee, te beginnen links. Iedereen krijgt 13 kaarten. Na elk spel schuift de rol van gever één plaats naar links. Sorteer je hand op kleur, met rood en zwart om en om, en laat hem aan niemand zien, ook niet aan partner.
Punten tellen en melden
Elke speler telt nu de honneurpunten in zijn hand. Alleen de vier hoogste kaarten van elke kleur tellen mee.
| Kaart | Punten |
|---|---|
| Aas | 4 |
| Heer | 3 |
| Vrouw | 2 |
| Boer | 1 |
| Tien tot en met twee | 0 |
Elke kleur bevat 10 punten, dus het hele spel kaarten bevat er 40 en een gemiddelde hand 10. Een hand als ♠HVB84 ♥A6 ♦HV5 ♣B73 heeft 6 punten in schoppen, 4 in harten, 5 in ruiten en 1 in klaveren, samen 16. De pagina over honneurpunten laat zien hoe vaak elk aantal voorkomt.
Te beginnen bij de gever en met de klok mee noemt elke speler hardop zijn totaal. Tel de vier getallen op. Komen ze niet op 40, dan heeft iemand zich vergist, en telt iedereen opnieuw voordat je verdergaat.
Wie wordt leider?
Het paar met samen de meeste punten krijgt het recht het spel te spelen en wordt de partij van de leider. Het andere paar zijn de tegenspelers. Binnen de partij van de leider is de speler met de meeste punten de leider, die beide handen speelt, en wordt de partner de dummy.
- Beide partijen hebben 20. Niemand krijgt het spel. Dezelfde gever schudt en deelt opnieuw.
- De partners van de leidende partij staan gelijk, bijvoorbeeld 11 en 11. De speler die als eerste zijn punten noemde, wordt leider. Zo staat het in de regels van de EBU, en in de eerste lessen met kinderen laat het boekje van de EBU de twee partners kiezen wie speelt.
- De vier totalen komen niet op 40. Tel opnieuw voordat je iets beslist.
De dummy gaat open vóór het contract
Zodra bekend is wie leider is, legt de dummy alle 13 kaarten open op tafel, gesorteerd op kleur in kolommen naar de leider toe. Pas dan kiest de leider het contract, met beide handen samen voor zich. Dat is het grootste verschil met bridge, waar de dummy pas na het contract opengaat en de leider de kaarten van het paar uit het bieden moet afleiden.
Het contract kiezen
De leider maakt twee keuzes en kondigt ze samen aan, bijvoorbeeld "Manche in harten" of "Deelscore in sans atout".
- 1.Deelscore of manche. Voor een deelscore heb je zeven van de dertien slagen nodig, wat de troefkleur ook is. Voor een manche heb je negen slagen nodig in sans atout, tien in harten of schoppen, of elf in klaveren of ruiten. Een manche levert een veel grotere premie op, maar haalt de leider zijn doel niet, dan scoren de tegenspelers.
- 2.Een troefkleur of sans atout. De leider noemt één kleur als troef, of zegt sans atout voor een spel zonder troef.
De gewone vuistregel van zowel de ACBL als de EBU is een manche aan te kondigen als de twee handen samen 25 punten of meer hebben, en anders een deelscore. Met 25 punten wordt de manche niet altijd gemaakt, en het boekje van de EBU geeft toe dat veel van die manches mislukken, maar het moedigt beginners toch aan het te proberen. Met heel sterke handen van 33 punten of meer kun je meestal twaalf slagen maken, en dat telt alleen in de versies die een slem scoren (zie de varianten hieronder).
Zoek voor de troefkleur een fit van acht kaarten, een kleur waarin leider en dummy samen acht of meer kaarten hebben. Met acht troeven kun je meestal de troeven van de tegenspelers trekken en houd je er nog over om zelf slagen mee te maken. Kun je kiezen, neem dan harten of schoppen, want die leveren meer per slag op en hebben één slag minder nodig voor de manche. Is er geen fit van acht kaarten, speel dan sans atout.
Een manche in sans atout is ook vaak beter dan een manche in klaveren of ruiten, omdat negen slagen makkelijker te vinden zijn dan elf. Beginners kiezen soms een korte kleur vol honneurs als troef, zoals AHV tegenover xx, in plaats van een lange zwakke kleur. De lange kleur speelt bijna altijd beter, en de EBU raadt aan een groep hetzelfde spel op beide manieren te laten spelen om dat te zien.
Zodra de troefkleur gekozen is, schuift de dummy die kleur naar de rechterkolom, die het dichtst bij de linkerhand van de leider ligt, zodat iedereen de troeven in één oogopslag ziet.
De slagen spelen
De tegenspeler links van de leider komt uit: hij legt een willekeurige kaart open op tafel, de uitkomst. Daarna gaat het spelen met de klok mee: elke speler legt één kaart bij, en de vier kaarten vormen een slag. De leider speelt de kaarten van de dummy en van zichzelf, en noemt telkens de kaart die de dummy moet spelen. De dummy neemt geen enkele beslissing.
- Je moet bekennen, dus een kaart van de voorgespeelde kleur spelen, als je kunt.
- Kun je niet bekennen, dan mag je elke kaart spelen, ook een troef.
- De hoogste troef wint de slag. Is er niet getroefd, dan wint de hoogste kaart van de voorgespeelde kleur.
- Wie een slag wint, speelt voor in de volgende, vanuit de dummy als de dummy de slag won.
Dit zijn dezelfde speelregels als bij bridge. De pagina over de spelregels van bridge behandelt de zeldzamere gevallen, zoals voorspelen uit de verkeerde hand of niet bekennen terwijl je kunt. De regels van minibridge van de EBU kennen hiervoor geen straffen. Een verkeerde kaart wordt meestal teruggenomen, en alleen een verzaking die te laat ontdekt wordt, kost een slag, die naar de andere partij gaat.
De puntentelling bij minibridge
De EBU en de ACBL publiceren dezelfde scores, en die zijn gelijk aan wat een niet-kwetsbaar contract bij wedstrijdbridge oplevert. Alleen de slagen na de eerste zes tellen, en wat elke slag waard is, hangt af van de troefkleur.
| Contract | Punten per slag |
|---|---|
| Klaveren of ruiten | 20 |
| Harten of schoppen | 30 |
| Sans atout | 40 voor de eerste, 30 voor elke volgende |
Een deelscore die zeven of meer slagen maakt, krijgt een premie van 50. Een manche die haar doel haalt, krijgt 300. Extra slagen boven het doel tellen voor dezelfde waarde mee, dus een deelscore in schoppen met tien slagen levert vier slagen van 30 plus de premie van 50 op, samen 170. Dezelfde tien slagen na een aangekondigde manche leveren 120 plus 300 op, dus 420, en daarom kondig je een manche aan als je de punten hebt.
Haalt de leider zijn doel niet, dan scoort de partij van de leider niets voor de slagen die ze wel maakte, en scoren de tegenspelers 50 voor elke ontbrekende slag. Een deelscore met maar vijf slagen geeft de tegenspelers 100. Een manche in schoppen met negen slagen geeft ze 50.
| Contract en resultaat | Score |
|---|---|
| Deelscore in klaveren, acht slagen | 90 |
| Deelscore in harten, acht slagen | 110 |
| Deelscore in sans atout, negen slagen | 150 |
| Manche in sans atout, negen slagen | 400 |
| Manche in schoppen, tien slagen | 420 |
| Manche in klaveren, elf slagen | 400 |
| Manche in schoppen, negen slagen | 50 voor de tegenspelers |
Het overzicht van de ACBL komt langs een andere weg op dezelfde totalen: 50 voor elk gemaakt contract en 250 extra voor een manche. In geen van beide versies bestaan kwetsbaarheid of doubleren. Elk spel wordt apart gescoord, en de spelers spreken vooraf af hoeveel spellen ze spelen of hoe laat ze stoppen.
Thuisversies verschillen vooral in de puntentelling. Sommige docenten voegen een slem toe, twaalf slagen, met een grote premie (het boekje van de EBU stelt 800 voor, en andere regels gebruiken hun eigen getallen). Anderen laten de premies weg bij jonge kinderen en tellen alleen slagen, of geven de leider een doel dat meegroeit met het aantal punten. Spreek de versie af voordat je begint.
Een volledig spel, van begin tot eind
Noord is gever. De vier spelers tellen hun punten en melden ze om de beurt.
Noord en Zuid hebben samen 25 punten en Oost en West 15, dus Noord en Zuid zijn de partij van de leider. Zuid heeft meer punten dan Noord, dus Zuid is leider en Noord is dummy. Noord legt de hand open.
Zuid ziet nu beide handen. Samen hebben ze negen schoppen, een fit met een kaart over, en de 25 punten samen halen de vuistregel voor een manche. In harten zijn er maar zes kaarten, en een fit van negen kaarten in een hoge kleur is de vanzelfsprekende troefkleur. Zuid kondigt "Manche in schoppen" aan, waarvoor tien slagen nodig zijn, en Noord schuift de schoppen naar de rechterkolom.
West, links van de leider, komt uit met de ♥V. Zuid neemt met de ♥H van de dummy en bewaart het aas als entree naar zijn eigen hand. Daarna trekt hij drie keer troef met de heer, de vrouw en de boer, zodat de tegenspelers geen schoppen meer hebben. Dan volgt de ♦H. West neemt met het ♦A en speelt een harten na, die Zuid met het aas neemt. Zuid incasseert de ♦V en speelt de laatste ruiten, die hij introeft met het ♠A van de dummy. Dan speelt Zuid klaveren. De tegenspelers maken het ♣A en de ♣H, en de rest van de slagen is voor Zuid: nog twee troeven en de derde klaverenslag.
De leider maakt tien slagen en de tegenspelers drie, het ♦A en twee klaveren. De manche in schoppen is precies gemaakt, en Noord en Zuid scoren vier slagen van 30, dus 120, plus 300 voor de manche, samen 420. Had Zuid een deelscore aangekondigd, dan hadden dezelfde tien slagen maar 170 opgeleverd.
Veelgemaakte fouten
- Niet controleren of de totalen op 40 komen. Eén telfout kan het contract bij de verkeerde partij leggen.
- De dummy die meedoet. De dummy speelt alleen de kaarten die de leider noemt en geeft geen commentaar. Jonge kinderen zijn de uitzondering, omdat ze niet graag dummy zijn, en de EBU raadt aan ze om de tafel heen te laten lopen en de leider te helpen de kaarten te spelen.
- Een manche aankondigen met te weinig punten. Onder de 25 punten gaat een manche meestal down, en de 50 per slag voor de tegenspelers lopen op.
- De verkeerde troefkleur. Tel in elke kleur de kaarten van beide handen samen voordat je kiest. Acht of meer is het doel.
- Voor de beurt uitkomen. De eerste kaart komt van links van de leider, nooit van de leider zelf, en daarna speelt wie de slag wint voor.
Van minibridge naar bridge
De stap naar het volledige spel is het bieden. In plaats van hun punten te melden doen de spelers om de beurt een bod, en elk bod noemt een aantal slagen boven de zes en een troefkleur of sans atout. Het laatste bod wordt het contract. De biedingen doen hetzelfde werk als het melden van de punten en de open hand van de dummy bij minibridge: ze vertellen partner iets over kracht en kleuren. Alleen moeten ze dat in code doen, omdat niemand de kaarten van partner kan zien.
Veel van wat je geleerd hebt, blijft gelden. Vijfentwintig punten is nog steeds de grens voor een manche, een fit van acht kaarten bepaalt nog steeds de troefkleur, en een hoge kleur levert nog steeds meer op dan een lage. Nieuw zijn de betekenis van de biedingen, de kwetsbaarheid, die de manchepremie op sommige spellen van 300 naar 500 brengt, en het doublet, dat de inzet verhoogt als de tegenstanders denken dat een contract down gaat.
Een goede volgorde is eerst hoe speel je bridge te lezen, voor één volledig spel met bieden, en daarna de spelregels van bridge en het artikel over de puntentelling bij de hand te houden. De gratis bridgelessen beginnen waar minibridge ophoudt en voegen het bieden stap voor stap toe, en bridge leren online zet op een rij waar je partners en oefenspellen vindt.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op wat lezers het vaakst vragen.
- Wat is minibridge?
- Minibridge is een versie van bridge voor beginners zonder bieden. De spelers melden hun honneurpunten, de sterkste partij speelt het spel, en de leider kiest het contract nadat hij de dummy gezien heeft. Het spelen van de kaarten gaat precies zoals bij bridge.
- Hoe bepaal je bij minibridge wie leider is?
- Het paar met de meeste honneurpunten speelt het spel, en de partner met de meeste punten in dat paar is leider. Hebben de partners evenveel punten, dan speelt degene die als eerste zijn punten noemde. Hebben beide paren 20 punten, dan worden de kaarten opnieuw gedeeld.
- Hoeveel punten heb je bij minibridge nodig voor een manche?
- De gewone vuistregel is 25 of meer honneurpunten samen voor leider en dummy. Voor de manche heb je dan negen slagen nodig in sans atout, tien in harten of schoppen, of elf in klaveren of ruiten.
- Wordt minibridge net zo gescoord als gewoon bridge?
- Grotendeels. De slagwaarden en de premies van 50 en 300 zijn gelijk aan die van een niet-kwetsbaar contract bij wedstrijdbridge, en elke ontbrekende slag levert de tegenspelers 50 op. Kwetsbaarheid en doubleren bestaan niet. De standaardregels van de EBU en de ACBL hebben geen slempremie, al biedt het boekje van de EBU er een aan als keuze.
- Vanaf welke leeftijd kunnen kinderen minibridge leren?
- Volgens de English Bridge Union kunnen kinderen van zeven of acht het leren, en haar lesmateriaal voor scholen is geschreven voor de basisschool. Volwassenen gebruiken hetzelfde spel als hun eerste stap naar bridge.
- Kun je minibridge met drie mensen spelen?
- Ja. Het boekje van de EBU beschrijft versies voor drie spelers waarin een vierde hand als dummy gedeeld wordt, en de puntentelling blijft hetzelfde. De ACBL biedt online ook een versie voor één speler die je op elk uur kunt spelen.
Oefenen: minibridge
Acht korte vragen over wat je net gelezen hebt. Wil je langer oefenen, doe dan de quiz met honderd vragen.
