Brydż sportowy

Klubowy turniej brydża sportowego wymaga w praktyce co najmniej trzech stołów. Każda para dostaje numer, stół i miejsce na start. Sędzia, czyli osoba prowadząca turniej, rozdaje pudełka, ustala ruch i rozstrzyga każdą nieprawidłowość przy stole.

Pudełka

Każde pudełko ma numer, a numer wyznacza rozdającego i założenia. W rozdaniu 1 rozdaje N, a obie strony są przed partią, w rozdaniu 2 rozdaje E, a NS są po partii, i tak dalej przez cykl 16 rozdań, który potem się powtarza. Przegródka rozdającego i miejsca po partii są wydrukowane albo oznaczone kolorem na pudełku, więc nikt nie musi pamiętać cyklu. Pełną tabelę 16 rozdań znajdziesz na stronie o pozycjach przy stole. Wiele klubów przygotowuje rozdania z góry komputerowo, a po turnieju rozdaje rozkłady, które pokazują wszystkie cztery ręce każdego rozdania i liczbę lew do wzięcia w każdym kontrakcie.

Kasety licytacyjne i alerty

W większości klubów licytuje się za pomocą kaset licytacyjnych, czyli pudełek z kartkami na każdą zapowiedź, które kładzie się po kolei na stole, zamiast mówić odzywki na głos. Nikt nie może wtedy niczego wyczytać z tonu głosu partnera. Zapowiedź o znaczeniu konwencyjnym, którego przeciwnicy mogą się nie spodziewać, się alertuje, stukając w kartkę „alert” albo ją pokazując, a przeciwnicy mogą zapytać o jej znaczenie, gdy przyjdzie ich kolej na zapowiedź.

Rozgrywka kart

Zagrane karty nie trafiają na środek stołu. Każdy gracz trzyma swoje karty przed sobą, po każdej lewie zakryte i ułożone wzdłuż w kierunku pary, która ją wzięła. Na koniec każdy może policzyć lewy w swoim rzędzie kart, a cztery ręce wracają w całości do przegródek.

Prowadzenie zapisu

Zapis przy stole prowadzi zwykle gracz N. W niektórych klubach w każdym pudełku jest złożony protokół, kartka, na której każdy stół wpisuje swój kontrakt i wynik. Każdy stół widzi wcześniejsze wyniki, gdy wpisuje swój, a ostatni stół widzi je wszystkie. Większość klubów używa dziś przy każdym stole bezprzewodowego terminala do zapisu, z których najbardziej znany jest Bridgemate, a terminal wysyła każdy wynik prosto do komputera sędziego. E albo W sprawdza wpis, zanim zostanie zatwierdzony.

Typowa sesja klubowa to 24-28 rozdań, granych w rundach po dwa do czterech rozdań przeciwko tej samej parze. Każde rozdanie zajmuje około siedmiu, ośmiu minut, a cała sesja trwa około trzech do trzech i pół godziny. Gdy sędzia ogłasza zmianę, pary i pudełka przechodzą na nowe miejsca według ruchu.

Ruch to schemat, który mówi każdej parze, gdzie usiąść i które pudełka grać w każdej rundzie. Dwa ruchy, których używa każdy klub, to Mitchell i Howell.

W ruchu Mitchella pary NS przez całą sesję zostają przy swoich stołach. Po każdej rundzie pary WE przechodzą o jeden stół w górę, a pudełka o jeden stół w dół. Para nigdy więc nie trafia dwa razy na te same pudełka, a każda para NS gra przeciwko długiemu szeregowi par WE. Każdą parę NS porównuje się tylko z innymi parami NS, a pary WE tylko z parami WE, więc Mitchell daje dwóch zwycięzców, po jednym na każdej linii. Przy parzystej liczbie stołów przechodzące pary trafiłyby na pudełka, które już grały, a sędzia rozwiązuje to przeskokiem w połowie sesji albo stolikiem na pauzę z dzieleniem pudełek, gdzie w każdej rundzie jeden komplet pudełek pauzuje, a dwa stoły dzielą się innym kompletem.

W schemacie Howella przechodzą wszystkie pary, według karty ruchu, która mówi im, jaki jest następny stół i miejsce. Pary grają część rozdań na linii NS, a część na linii WE, więc wszystkie pary można sklasyfikować razem i jest jeden zwycięzca. Howell pasuje do małych turniejów, od trzech do mniej więcej siedmiu stołów, w których przy Mitchellu każda para spotkałaby tylko kilku przeciwników. Większe turnieje grają Mitchella, czasem z zamianą linii, przy której w jednej lub kilku rundach pary odwracają pudełko i NS gra jako WE, więc obie linie można połączyć w jedną klasyfikację.

W turnieju na maksy twój zapis w rozdaniu porównuje się z zapisami wszystkich innych par, które miały te same karty, a za każdą pokonaną parę dostajesz 1 punkt turniejowy, a za każdy remis pół punktu. Same zapisy pochodzą ze zwykłej tabeli zapisów. Liczy się tylko ich kolejność, a nie wielkość różnic. Najlepszy możliwy wynik w rozdaniu, czyli maks, wynosi o jeden mniej niż liczba rozegrań tego rozdania. Poza Ameryką Północną wiele klubów daje 2 punkty za każdą pokonaną parę i 1 za remis, co podwaja każdą liczbę, ale nie zmienia kolejności.

Oto jedno rozdanie rozegrane pięć razy, obie strony przed partią. Cztery pary NS doszły do 4♠, a jedna zatrzymała się w kontrakcie częściowym. Maks wynosi 4.

Punkty turniejowe NS sumują się do 4 + 2.5 + 2.5 + 1 + 0 = 10, czyli pięć wyników razy maks 4, podzielone przez dwa. Każda para WE dostaje maks minus punkty turniejowe swoich przeciwników, więc obie linie zawsze dzielą się przy każdym stole maksem. Nadróbka przy stole 1 była warta pełne półtora punktu turniejowego więcej niż wynik par, które wzięły dziesięć lew, choć to tylko 30 punktów.

Twój wynik sesji to suma twoich punktów turniejowych podzielona przez sumę możliwych, podana w procentach. Przeciętny wynik to 50 procent, wynik w okolicach 57-59 procent zwykle daje miejsce w czołówce turnieju klubowego, a 60 procent lub więcej to bardzo dobra sesja.

Ponieważ każde rozdanie liczy się osobno, mały zapis może być wart więcej niż duży. Para, która zapisze +110 za kontrakt częściowy, gdy wszystkie inne pary wpadły za -50 albo -100, dostaje maksa. Para, która zapisze +600 za 3BA po partii w rozdaniu, w którym wszystkie inne pary wzięły nadróbkę za +630, dostaje zero. To zmienia kilka nawyków. Nadróbki mają znaczenie, kontrakt bez atu daje o 10 więcej niż kontrakt w kolorze starszym z tą samą liczbą lew, o ile oba są dograne albo oba częściowe, a oddanie niewielkiej kary może być lepsze niż pozwolenie przeciwnikom na zrealizowanie częściówki. Poradnik o zapisie ma krótką część o tym, jak liczenie na maksy i na impy zmienia grę.

W turnieju teamów dwie pary tworzą czteroosobowy team. Jedna para siedzi na linii NS przy jednym stole, a druga na linii WE przy drugim, i przy obu stołach gra się te same rozdania. Na koniec meczu dwa zapisy każdego rozdania się sumuje, a różnicę przelicza się według skali IMP. Impy, czyli międzynarodowe punkty meczowe, idą od 0 za różnicę mniejszą niż 20 punktów do 24 za różnicę 4000 lub więcej, a pełna skala jest na stronie z tabelą IMP.

Dwie popularne formy turniejów teamów to turniej na dochodzenie (po angielsku Swiss), w którym teamy grają serię krótkich meczów po sześć do dwunastu rozdań i w każdej rundzie trafiają na teamy z podobnym wynikiem, oraz system pucharowy, w którym team przegrywający mecz odpada. Taktyka różni się od turnieju par. Nadróbka rzadko jest warta więcej niż 1 imp, a wpadka w dogranej po partii, którą drugi stół zrealizował, kosztuje dwucyfrową liczbę impów. Gracze teamowi zabezpieczają kontrakt bezpieczną rozgrywką, licytują dograne po partii z szansą mniejszą niż pół na pół i przestają się martwić o dodatkową lewę. Poradnik o szansach dogranych i szlemików wylicza, jak cienką dograną albo szlemika warto licytować na impy.

Niektóre turnieje par też liczy się na impy, butlerem albo cavendishem, a poradnik o zapisie wyjaśnia oba sposoby. Trzecia metoda, punkt za rozdanie (board-a-match), liczy każde rozdanie meczu teamów jako wygraną, remis albo przegraną i stosuje się ją głównie w kilku krajowych mistrzostwach teamów.

Wszystkie trzy formy używają tych samych kart i tych samych zasad licytacji. Brydż robrowy przenosi zapisy z rozdania na rozdanie, aż jedna strona wygra dwie dograne, Chicago to serie po cztery rozdania z ustalonymi założeniami, a brydż sportowy liczy każde rozdanie osobno, a potem je porównuje. Poradnik o zapisie podaje premie dla każdej z form.

W domu gra się w brydża robrowego albo w Chicago, bo wystarczą do tego cztery osoby. Brydż sportowy wymaga sali, sędziego i ruchu.

W brydża sportowego gra się według Międzynarodowego Prawa Brydżowego (Laws of Duplicate Bridge), napisanego przez Światową Federację Brydża (WBF). Obecne wydanie pochodzi z 2017 roku, a w Ameryce Północnej wydaje je ACBL. Przepisy obejmują licytację, rozgrywkę, deklaracje i każdą nieprawidłowość, od wyjścia poza kolejnością po fałszywy renons, a stosuje je przy stole sędzia. Gdy coś pójdzie nie tak, właściwy krok to wezwać sędziego, a nie rozstrzygać sprawę we czwórkę.

Kluby działają w ramach krajowych związków. W Ameryce Północnej jest to American Contract Bridge League (ACBL), która zatwierdza turnieje klubowe i prowadzi kalendarz zawodów. W Anglii jest to English Bridge Union (EBU), a w większości krajów działa odpowiedni związek należący do WBF. Większość klubów swobodnie dopuszcza popularne konwencje i ogranicza tylko nietypowe metody.

Od każdej pary oczekuje się karty konwencyjnej, krótkiego opisu jej systemu licytacyjnego, wistów i sygnałów, leżącej na stole, żeby przeciwnicy mogli ją przeczytać. Wielu graczy klubowych zaczyna od Standard American Yellow Card albo od lokalnego standardu i zapisuje własne zmiany.

Punkty mistrzowskie ACBL (masterpoints) to nagrody rankingowe za miejsca w zatwierdzonych zawodach. ACBL przyznaje je za miejsca w turniejach klubowych i w zawodach, w różnych kolorach dla różnych poziomów imprez, a gracz awansuje przez kolejne tytuły w miarę, jak rośnie jego suma. Tytuł Life Master wymaga 500 punktów mistrzowskich, z minimalną częścią zdobytą na turniejach w kolorowych kategoriach, a nad nim są kolejne tytuły aż do Grand Life Master. EBU i inne związki prowadzą własne systemy punktów z własnymi tytułami.

Wszystkie duże platformy brydżowe prowadzą turnieje brydża sportowego, przeciwko parom ludzi albo przeciwko robotom. W turnieju z robotami grasz każde rozdanie z robotem jako partnerem przeciwko robotom, a twoje wyniki liczy się na maksy względem wszystkich, którzy grali ten sam zestaw. Turnieje z robotami to dobry sposób, żeby przyzwyczaić się do pudełek i do myślenia na maksy przed pierwszym turniejem w klubie.

W brydżu sportowym szybko opłacają się dwie umiejętności, wist i rozgrywka pojedynczego koloru, bo każda para staje przed tą samą decyzją, a różnicę widać w protokole. Trener wistów ćwiczy pierwszą, poradnik o wistach omawia standardowe wybory, a strona o rozgrywce pojedynczego koloru zajmuje się drugą. Gdy zechcesz zagrać na większej sali, strona o turniejach brydżowych wyjaśnia, jak działają sectionale, regionale i zawody krajowe, a słowniczek zawiera słowa, których używa sędzia.